Overslaan en naar de inhoud gaan

Vrije tijd

Als mensen onderweg goeiedag zeggen...

In gesprek met Sandy De Maesschalck | 11 januari 2021

‘Ik hou van wandelen.’ Dat vertelt Sandy De Maesschalck als ik haar tref in Ontmoetingshuis De Moazoart in Lokeren.  Normaal gaat ze naar het dagcentrum. Ze maakt er soep, werkt er in de tuin en ontmoet er haar vriendinnen. Maar nu niet, je weet wel, corona.

‘Alleen thuis zitten is niet goed, dan weet ik met mijzelf geen blijf.’ Dus komt Sandy mee met papa Frans die als vrijwilliger werkt in het sociale restaurant van De Moazoart. Het sociale restaurant dat nu een afhaalrestaurant is, je weet wel, corona.

“Wandelen met mijn hondje maakt me rustig en blij.”

Sandy

Ze houdt van wandelen met haar hondje Linda. ‘Hij geeft me veel vriendschap. Als ik verdrietig ben, komt hij bij me, om mij te troosten. Ik wandel dan met hem door de straten rond ons huis. Dat maakt me blij en rustig. Ik heb dat nodig want ik word zot als het druk is, als de mensen door elkaar praten. Weet je wat ik zo bijzonder vind? Als we wandelen en de mensen onderweg goeiedag zeggen. Dan word ik heel blij!’

‘Ik voel me gelukkig nu.’

Sandy’s ogen stralen. ‘De mensen zijn hier zo vriendelijk en goed.’
We eten spaghetti. Met drie aan een grote tafel, Sandy, Bert - de verantwoordelijke van De Moazoart - en ik.

“Gaat een wandelvakantiedroom in vervulling? Hopelijk wel dit jaar!”

Bert

Ze vertelt: ‘Ik ben eens op vakantie geweest, met mijn papa en andere mensen. Met Pirlewiet, dat ken jij vast niet. Op een mooi domein met bomen. We sliepen in een huisje, mijn papa en ik. Het was er zo rustig, dat vond ik heel leuk.’

‘Op vakantie naar de Ardennen. Om daar te gaan wandelen.’

Sandy antwoordt snel als ik haar vraag wat haar droom is. Wandelen. Ardennen. Vakantie!
‘Dan heb jij veel geluk!’ Bert lacht. Want net deze week kreeg de Moazoart bericht dat Iedereen Verdient Vakantie hun ontdekkingtroef-project** zal ondersteunen. Voor het eerst zal De Moazoart een groepsvakantie organiseren, en wel naar de Ardennen.
Zelden ging een droom sneller in vervulling!
Sandy gaat nog meer stralen. ‘En Bert, ik zou ook heel graag eens naar de dolfijnen gaan.’
 

* Pirlewiet organiseert vakanties voor kinderen, jongeren, volwassenen en gezinnen die in armoede leven.
** Iedereen Verdient Vakantie ondersteunt in 2020 Ontdekkingtroef-projecten overal in Vlaanderen. Een groot deel van deze projecten kunnen (hopelijk) dit jaar effectief doorgaan.

 
Foto: Bert Reniers
Sandy De Maesschalck

In gesprek met

Sandy De Maesschalck is een vrolijke vrouw van 33 jaar. Ze woont in Zele en heeft een verstandelijke beperking. Meestal gaat ze naar het dagcentrum Baleunis van Blijdorp in Dendermonde. Ze woont samen met haar papa en gaat soms met hem mee naar de Moazoart. Ze houdt van praten met mensen en spelen op haar tablet, maar niet van drukte! Ze houdt ook heel erg van wandelen omdat het haar rustig maakt. Naast haar hondje Linda, zijn dolfijnen haar lievelingsdieren.

Ontmoetingshuis De Moazoart in Lokeren is een geïntegreerde basisvoorziening en een erkende Vereniging waar armen het woord nemen met een warm onthaalpunt en een divers ondersteunings- en activiteitenaanbod prioritair gericht naar kwetsbare mensen.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 11 januari 2021 in de categorie Vrije tijd.

Els Hillaert

Neergepend door

Els Hillaert leeft op van inspirerende verhalen horen en delen, invoelend luisteren, woorden die de kern raken, zorgzaam samenwerken en meewerken aan diepgaande verandering. Sinds maart 2020 is ze verhalenwever bij Iedereen Verdient Vakantie en ook als freelancer schrijft ze graag heldere en bezielde tekst en verhalen voor waarde.n.volle initiatieven.

Luisterverhaal: “Voor mensen uit de Kempen is staycation écht vakantie”

In gesprek met Anja Nijs, Marleen Vandecraen en Petra Beyens | 1 september 2020

Kom, zet je even rustig neer en ga in gedachten mee op reis naar Mooi Mol. Storyweaver Karin Vannuffelen trok op ontdekking in haar eigen gemeente. Ze maakte er een luisterverhaal van, zodat jij vanuit je luie stoel achter een tipje van de Molse sluier kunt kijken. Samen met Karin spring je binnen bij de gemeentelijke toeristische dienst. Naast haar zit je op de eerste rij voor een hartelijk gesprek met diensthoofd Anja Nijs. Je vervolgt, zij aan zij met Karin, de weg naar het lokale Rap op Stap kantoor, waar je Marleen Vandecraen ontmoet. Als vrijwilliger van het eerste uur weet Marleen je alles te vertellen over ze het recht op vakantie waarmaken voor mensen met een beperkt inkomen. Tenslotte stap je binnen bij ‘Ons Huis’, de Molse vereniging waar mensen in armoede elkaar ontmoeten en netwerk vormen. Op de koffie bij coördinator Petra Beyens ontdek je waarom dat recht op vakantie zo belangrijk is voor mensen in armoede. Een verhaal over uitkijken naar een daguitstap of gezinsvakantie. Over de broodnodige quality-time die gezinnen in armoede tijdens een vakantie ervaren. Over opladen en ontdekken dat je wereld groter is dan je dacht.

Geniet van het verhaal dat Karin voor jou samenstelde. Geniet van je denkbeeldige reis naar Mol. En wie weet begint het ook bij jou te kriebelen. In Mol ben je – dat hoor je in elk gesprek in dit luisterverhaal - meer dan welkom.

icoon geen foto

In gesprek met

Anja Nijs is diensthoofd van de gemeentelijke dienst toerisme in Mol. Zin in een bezoek aan Mol? Dan begint hier je bezoek.

Marleen Vandecraen is vrijwilliger bij het Molse Rap op Stap kantoor. Inwoners van Mol die moeten leven met een laag inkomen, kunnen er terecht voor informatie, begeleiding en aanvragen van vakanties en daguitstappen. Waar en wanneer je er terecht kunt, vind je hier.

Petra Beyens coördineert de werking van ‘Ons huis’, een vereniging waar armen het woord nemen.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 1 september 2020 in de categorie Vrije tijd.

Karin Vannuffelen

Neergepend door

Karin woont in Mol, met haar man Bob en twee studerende kinderen. Ze houdt van échte gesprekken en raakt enthousiast over ontroerende verhalen uit het dagelijkse leven. Ze heeft een boon voor mensen die nieuwsgierig hun weg in het leven zoeken, net zoals zij dat zelf doet. Haar gevoelige kant doet haar ernaar verlangen om verhalen en tastbare herinneringen uit het leven van mensen zichtbaar te maken. Als Storyweaver maakt ze deze droom waar. Ze maakt ook podcasts onder de naam Memoristoria.

Creatieve vrijetijdsbesteding vanuit ‘ons kot’

In gesprek met Charlotte Devlieger, VOC Opstap vzw | 25 mei 2020

VOC Opstap vzw is een sociale partnerorganisatie van Iedereen Verdient Vakantie met als rode draad: talent in vrije tijd. En dan vooral voor mensen die hierin minder gemakkelijk hun weg vinden. Zo heeft de organisatie een eigen ontmoetingsruimte die de deuren voor iedereen opent. VOC Opstap vzw organiseert activiteiten en werkt een vormingsaanbod uit. De organisatie zet in op jeugdwerk en heeft een buurtwerking in Roeselare om de buurt te versterken. Samen met partnerorganisatie vzw WOP (Wijer Omgaan met de Planeet) delen ze ook een ruimte in Tielt. Ze startten er dit jaar een verpakkingsvrije winkel op. Daarnaast doet VOC Opstap vzw dienst als Rap op Stapkantoor. Mensen met een laag budget of specifieke vakantievraag, kunnen hier op afspraak terecht om hun daguitstap of vakantie te plannen. Voor haar werking kan de organisatie rekenen op heel wat vrijwilligers. Het is duidelijk dat VOC Opstap vzw een levendige organisatie is. Benieuwd naar hoe zij ook in de huidige omstandigheden hun werking blijven garanderen, ging ik in gesprek met Charlotte, een enthousiaste medewerkster.

Het grote nieuws…

‘Toen op 13 maart de persconferentie rond de eerste corona-maatregelen werd aangekondigd, stonden we daar plots met zeven collega’s samen naar elkaar te kijken: en wat nu?’. Charlottes grootste zorg ging onmiddellijk uit naar de klanten van VOC Opstap vzw. ‘We werken met zo’n kwetsbare doelgroep. Hoe zouden we verbinding met de klant kunnen houden?’. Het was een vraag die meteen door Charlottes hoofd raasde. ‘We hebben toen een lange vergadering gehouden om te bekijken hoe we de dingen zouden aanpakken. Er werd beslist om de lopende activiteiten en werking van onze organisatie volledig stop te zetten. VOC Opstap vzw zou een alternatief aanbod uitwerken waardoor alle aangekondigde maatregelen van de overheid opgevolgd kunnen worden’, zegt Charlotte.

banner VOC

Charlotte vertelt dat het nieuws rond corona de eerste week wat moest bezinken. En dan vooral het besef dat dit voor een langere periode zou zijn. ‘We plannen ook nu nog steeds van week tot week, om geen paniek te zaaien en onze klanten niet te verontrusten dat de werking nog voor langere tijd gesloten zou kunnen zijn’, zegt Charlotte.

Een creatief alternatief vrijetijdsaanbod

Vrije tijd is de kerntaak van VOC Opstap vzw en net dat komt nu heel hard op de voorgrond. Charlotte legt uit: ‘Mensen hebben nu opeens massa’s vrije tijd, maar weten niet hoe ze die moeten invullen.’ Hoe probeert de organisatie vrije tijd dan toch te garanderen nu fysieke ontmoeting en activiteiten niet mogelijk zijn? 

Charlotte vertelt: ‘We hebben besloten om alles zo zot mogelijk te bedenken, binnen het mogelijke van de maatregelen uiteraard. We dragen als team de visie: het is niet erg als het niet lukt, er zal altijd wel iets moois uit voortkomen.’ Het onmisbare ingrediënt is dus duidelijk: out-of-the-box denken met een gezonde dosis creativiteit!

“We werken met zo’n kwetsbare doelgroep. Hoe zouden we verbinding met de klant kunnen houden?”

Charlotte Devlieger

En aan die creativiteit ontbreekt het niet bij VOC Opstap vzw. De organisatie heeft ondertussen een volledig alternatief vrijetijdsaanbod uitgewerkt. Per week maken ze een kalender met de vrijetijdsplanning voor klanten en geïnteresseerden. Ook de moni’s van de jeugdbeweging Jeugdateljee en speelpleinwerking Babbeloe hebben een aanbod van corona-uitdagingen. En het sociaal ondernemerschap krijgt in deze tijden steun door een online verbindingsplatform. Dit alles wordt verspreid naar partners en voorzieningen, leden en vrijwilligers.

‘We organiseren bijvoorbeeld fotozoektochten’, zegt Charlotte. ‘En er is elke week een collega die live met zijn of haar gezin van thuis uit luncht en dit filmt voor alle klanten, zodat mensen virtueel samen kunnen lunchen met een bekend gezicht’. Er werden ook al spelletjes op Facebook gelanceerd. ‘Voordat je het weet is iedereen met iedereen aan het spelen, zelfs zonder dat ze elkaar kennen of in het echt normaal gezien goed met elkaar kunnen opschieten’, aldus Charlotte. ‘Er is een vrijwilliger die zelfs via livestream een bingo heeft opgezet. Heel amusant om te zien hoe iedereen daarin opging.’

“We hebben besloten om alles zo zot mogelijk te bedenken, het is niet erg als het niet lukt, er zal altijd wel iets moois uit voortkomen."

In de mate van het mogelijke, probeert VOC Opstap vzw de gezondheid van haar klanten te waarborgen. ‘We hangen spelletjes uit aan het kantoor, zodat klanten tot hier moeten wandelen en beweging hebben’, legt Charlotte uit. Ze proberen ook in te spelen op de huidige maatschappelijke problematiek. Charlotte: ‘We hebben een filmpje gelanceerd waarin we jongleren met wc-papier en klanten proberen dit dan zelf uit. Het is iets ludiek, waarmee we tegelijkertijd dan de thematiek van het hamsteren kunnen aankaarten.’

Charlotte en Tineke op dorpeltrekking

VOC Opstap vzw blijft bovendien inspiratie halen uit de wekelijkse nieuwsbrief van Vakantieschakel. ‘Zo gaan we in mei het Ontdekkingtroef-pakket introduceren’, zegt Charlotte. ‘We proberen dit wel telkens in een Opstap-jasje te steken, om het nog net iets laagdrempeliger te maken. Zo zijn we zelf op dorpeltrekking gegaan met het pakket en maken we hier foto’s en filmpjes van om te laten zien hoe mensen dit zelf kunnen doen. We merken dat als je iets voordoet, de drempel lager is om het zelf te doen.’

Bereik en betrokkenheid garanderen

VOC Opstap vzw heeft een groot online vrijetijdsaanbod dat redelijk makkelijk verloopt. ‘Ons streefdoel is om iedereen te bereiken die nood heeft aan ondersteuning in vrije tijd. Dit wordt bemoeilijkt door de lockdown en de nood aan digitale vaardigheden en materiaal. Naast het online aanbod, organiseren we dus ook activiteiten offline. We steken wekelijks een 50-tal brieven met onze vrijetijdsplanning in brievenbussen om de mensen te bereiken waarvan we weten dat ze geen toegang tot digitale media hebben’, vertelt Charlotte. ‘We proberen echt gebruik te maken van verschillende kanalen om mensen te bereiken.’

Charlotte legt uit dat ze het heel belangrijk vond om na te denken over hoe ze de verbinding en betrokkenheid met hun klanten konden behouden. ‘Los van de financiële beperking, hebben kwetsbare mensen net dat tikkeltje meer ondersteuning nodig. Daar moeten we nu extra op inzetten.’ Bij VOC Opstap vzw proberen ze daarom klanten zoveel mogelijk te betrekken bij de projecten van de organisatie en hen onderling met elkaar te laten verbinden om het familiale en vriendschappelijke aspect van de werking niet te verliezen.

“Los van de financiële beperking, hebben kwetsbare mensen net dat tikkeltje meer ondersteuning nodig. Daar moeten we nu extra op inzetten.”

Klanten geven signalen dat ze eenzaam zijn en net in deze tijden extra nood hebben aan sociaal contact. ‘Normaal gezien komen klanten langs in onze ontmoetingsruimte en spreken ze hier met elkaar af om iets te drinken, een spelletje te spelen of bij te babbelen. Dat gaat nu niet. Mensen hebben hier ter plaatse hun netwerk en dat is nu weggevallen’, vertelt Charlotte.

‘Vanaf het begin zijn we daarom de telefoonpermanentie vanuit ons kantoor blijven garanderen.’ Zeker de alleenstaanden die in een klein appartement wonen zonder tuintje, voelen zich eenzaam en vragen of het oké is dat ze even bellen. ‘Het volstaat dan vaak al om gewoon te luisteren naar hun dag en wat te babbelen over koetjes en kalfjes’, aldus Charlotte. ‘Ik heb ook al eens de werking van Messenger uitgelegd aan de telefoon, zodat een klant in staat was om te chatten met haar familie en vrienden’.

Hoop op blijvende solidariteit en verbinding

Charlotte vindt het fantastisch om te zien hoeveel leuke initiatieven er ontstaan in deze gekke tijden. ‘Naar buiten gaan en applaudisseren, dat heeft zo’n grote impact en is zo’n mooi gebaar’. Charlotte hoopt dat de solidariteit die er nu is, ook na corona zal blijven. ‘Iedereen is bezig met hoe we elkaar kunnen helpen, via stoepkrijt, mondmaskers, noem maar op. Het zou leuk zijn om te kunnen blijven zien dat mensen zoveel delen en aan elkaar geven.’

Binnen de organisatie hoopt ze dat de verbinding die ze nu leggen, mag blijven voortbestaan na corona. ‘Er is nu een gemeenschappelijke noemer waarin iedereen elkaar herkent. VOC Opstap vzw doet nog steeds wat het altijd doet: klanten verbinden. En iedereen van het team, de vrijwilligers en de klanten zoeken naar creatieve manieren om dit te blijven doen’.

Foto's in artikel: VOC Opstap vzw
Headerfoto: pixabay
Charlotte Devlieger

In gesprek met

Charlotte Devlieger is 25 jaar en afkomstig uit het diepste van West-Vlaanderen, namelijk Ieper. Sinds een half jaar vervoegt ze het team van VOC Opstap vzw als vrijetijdsconsulent. Samen met haar collega Tineke Delaere bemant ze de deelorganisatie vrijetijdszorg. Onder deze deelorganisatie valt ook het Rap Op Stapkantoor. Charlotte: ‘Hierbij worden we machtig goed ondersteund door Iedereen Verdient Vakantie: vormingen, vakantieschakel, forums… Het geeft ons tools om onze dagelijkse werking zo goed als mogelijk vorm te geven!’

VOC Opstap is een omvangrijke vzw, met een groot hart voor talent in vrije tijd en een handvol medewerkers. Ze organiseren ontmoetingsactiviteiten en -evenementen, ondersteunen moni’s in hun organisatie van speelpleinwerking en jeugdbeweging, begeleiden mensen met een (vermoeden van een) beperking of psychische kwetsbaarheid naar vrije tijd, stimuleren sociaal ondernemerschap en dragen een serieuze steen bij in tal van buurtprojecten.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 25 mei 2020 in de categorie Vrije tijd.

Michelle Roosenbroeck

Neergepend door

Michelle Roosenbroeck werkt voor het netwerk Iedereen Verdient Vakantie van Toerisme Vlaanderen. Zij houdt van reizen en nieuwe mensen en culturen ontdekken. In haar werk als vakantiebemiddelaar organiseert ze daguitstappen en vakanties voor mensen die het moeilijker hebben om vakantie te beleven. Michelle gelooft dat vakantie ons leven rijker maakt, omdat het vreugde en innerlijke rust brengt. Ze houdt van luisteren en schrijven, en als verhalenwever kan ze die twee passies combineren en mensen aanmoedigen om vakantie te beleven.

Zegeningen tellen in uw kot

In gesprek met Irene Wensveen | 14 april 2020

Irene Wensveen is boegbeeld van VRIJUIT, de Vlaamse organisatie die cultuur- en sportevenementen betaalbaar maakt voor mensen met een klein budget. Zij maakt deze coronacrisis thuis door, met haar vriend. Ze telt haar zegeningen en merkt op dat in deze opgelegde isolatie die eerste gevoelens van angst plaats ruimen voor dankbaarheid. Bovenal ziet ze dat deze hele situatie de veerkracht in ieder mens doet bovendrijven. Voor vele mensen lijkt dat nieuw.  ‘Maar mensen met weinig geld moeten die veerkracht altijd aanboren, ook zonder een crisis als deze.’

Een van de leuke dingen aan het gedwongen binnen zitten is dat je via al dat videobellen voor een stuk inkijk krijgt in de woning van je gesprekspartner. Als ik Irene bel, zie ik dat ze in een ruimte zit die volop de voormiddagzon vangt. Als ik er een opmerking over maak, doet ze met haar camera een rondje. Ik zie nu dat ze in een veranda zit met uitzicht op een tuin die behoorlijk diep loopt.

“Die eerste gevoelens van angst ruimen plaats voor dankbaarheid.”

Irene Wensveen

Irene: ‘Op 12 maart zijn we verhuisd. Gelukkig nog net op tijd. Anders hadden mijn vriend en ik ieder op ons eigen appartementje moeten zitten. Nee, ik mag niet klagen.’ Die vrijdag de 13e (maart) wist ze meteen dat de quarantaine veel langer ging duren dan de meeste mensen oorspronkelijk dachten. ‘Mijn moeder heeft lang op de afdeling virologie gewerkt in een Nederlands ziekenhuis. In de jaren ’80 heeft zij de eerste aidspatiënten verzorgd. Die moesten toen nog in quarantaine omdat niemand iets van de ziekte afwist. Mijn moeder zei me meteen: Ga er maar van uit dat dit veel langer zal duren.

Toen stroomden de berichten binnen dat alle evenementen afgelast zouden worden. De impact op de partners van VRIJUIT, die tickets met korting voorzien, was toen nog niet te overzien. Irene: ‘Die partners bleven er nuchter onder. Dankzij de vertrouwensband die ik met hen heb opgebouwd, was er een heel vlotte en open communicatie. Er werd geen paniekvoetbal gespeeld. De tickets zouden geldig blijven en zoniet kwam er een regeling voor terugbetaling voor de meest kwetsbare groep.’

Irene behield ook contact met de ledenorganisaties. Via email deelde ze tips voor spelletjes voor de kinderen die binnen moeten blijven. Al gaat ook daar haar empathie uit naar de mensen die het minste kansen hebben. ‘Mailen kan maar als je internet hebt. Voor mensen zonder internet is dit al helemaal een tijd van isolatie’, merkt ze op.

Mijn leven gaat veranderen

Die eerste week quarantaine overviel haar een egoïstische angst, geeft Irene eerlijk toe. ‘Oei, wat als het mezelf of mijn naasten treft? Ik besefte ook meteen: mijn leven zoals het was, gaat veranderen. Ik mis het contact met mijn vriendinnen en familie. De mens is een sociaal dier. Ik was die eerste dagen in quarantaine een beetje depressief omdat mijn leven nu gereduceerd was tot binnen zitten met als hoogtepunt een uitstapje naar de supermarkt. En dan besef ik nogmaals:  voor sommige mensen is dat hun leven, dat praatje met de kassierster aan de supermarkt en dan weer naar een eenzaam huis.’

Je moet je eigen beste vriend zijn

Na een eerste week wennen aan de situatie verandert er iets bij Irene: ‘Ik ben mijn zegeningen beginnen tellen. We zijn hier thuis met z’n tweeën. Ik kan telewerken. De reistijd naar mijn werk valt weg. Dat zijn drie uren per dag gewonnen. We hebben een tuin om in te werken. Ik dacht veel aan mensen die veel slechter af zijn. Ik begon positieve gedachten de wereld in te sturen.’

“Er ontstaan overal mooie initiatieven. Dat is de kracht van de mens. We hebben ontzettend veel veerkracht.”

De hele situatie brengt iets spiritueels teweeg bij Irene: ‘Ik brand een kaarsje bij mijn grootmoeders Mariabeeldje voor de vader van een collega. Ik voel de dankbaarheid terugkomen. We vinden het zo normaal om drie keer per jaar van Bali naar Peru te vliegen, om twee auto’s voor de deur te hebben staan. De tijd die je in normale omstandigheden besteedt aan sportclubs, feesten… Het valt weg, en je wordt nu terug gebracht naar de essentie. Mijn vriend zegt altijd: Je moet je eigen beste vriend zijn. Als dat zo is, dan kan je dat ook zijn voor anderen.’

Dorpeltrekking

Na twee weken quarantaine besluit Irene toch eens op wandel te gaan in haar nieuwe buurt. Ze was nog niet op verkenning durven gaan in haar nieuwe wijk. Irene: ‘Ik was maar een paar straten ver toen ik drie schaapjes zag staan op zo’n stadsweilandje tussen de huizen. Dat raakte me zo. En ik besefte: de natuur draait gewoon door. De krokusjes bloeien zoals anders. Ik zag weer dingen die ik anders voor lief nam. En toen ik in een wei ook nog eens twee paarden zag lopen, voelde ik een enorme dankbaarheid. Al wandelend kan je je realiseren hoe mooi je eigen land is. We beginnen dat nu opnieuw te waarderen. Misschien denken mensen nu wel: We hoeven helemaal niet zo ver te vliegen.’

De meeste mensen deugen

Irene moet denken aan een lezing waar ze met een vriendin naartoe ging. De Nederlandse Rutger Bregman kwam er praten over zijn bestseller ‘De meeste mensen deugen’.  Irene: ‘Hij zegt dat in oorlogstijd niet het slechtste maar het beste in de mens naar boven komt. In volle coronacrisis zat hij ook in het Nederlandse televisieprogramma De Wereld Draait Door. Hij vertelde dat ook nu mensen verantwoordelijkheid nemen. Buren doen boodschappen voor hun oudere buren. Er ontstaan overal mooie initiatieven. Dat is de kracht van de mens. We hebben ontzettend veel veerkracht. Die komt op moeilijke momenten naar boven. Mensen die met weinig geld moeten toekomen, moeten die veerkracht altijd aanboren. We zien dat jammer genoeg niet altijd.’

Afscheid

30 april is Irenes laatste werkdag voor VRIJUIT. Ze gaat aan de slag bij Kazou Antwerpen. Irene: ‘Ik vind het jammer dat ik geen afscheid kan nemen op een persoonlijke manier. Ik haalde altijd veel voldoening uit de verhalen over hoe vrijetijdsbeleving het leven van mensen verandert. Zoals bijvoorbeeld mensen die pas op latere leeftijd voor het eerst Brussel bezoeken, of het Atomium in het echt zien. Ik kreeg ook veel voldoening als ik organisaties kon overtuigen om vrijetijdskansen mogelijk te maken voor mensen die het moeilijk hebben. Al die ledenorganisaties maken het verschil. Zij zorgen ervoor dat mensen hun deur uit komen. Het was een eer de spil te mogen zijn in dat netwerk.’

 

Foto bio: Charlotte Brehmer
Headerfoto: Catarina Vulkova via Pixabay
Irene Wensveen

In gesprek met

Irene is 33 jaar en opgegroeid in Weesp, een klein stadje dat onderdeel is van de gemeente Amsterdam. Ze studeerde Politieke Wetenschappen in Amsterdam en Antwerpen. Door een eerste toffe werkervaring bij Samenlevingsopbouw bleef ze in Vlaanderen “plakken”.

In haar vrije tijd omringt ze zich graag met dieren (zoals je op de foto kan zien) en houdt ze van lezen en joggen.

De afgelopen vijf jaar werkte Irene bij Dēmos vzw, als accountmanager voor VRIJUIT. Vanaf 4 mei gaat ze een nieuwe uitdaging aan bij Kazou, als coördinator voor de provincie Antwerpen. Ze kijkt met een dankbaar gevoel terug op haar periode bij VRIJUIT en geeft binnenkort het stokje door aan een nieuwe enthousiasteling.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 14 april 2020 in de categorie Vrije tijd.

Carine Geboers

Neergepend door

Carine, 41 jaar, werkt als netwerkverbinder bij Iedereen Verdient Vakantie. Ze heeft extra aandacht voor het Vlaamse Rap Op Stap netwerk en voor de provincie Limburg.

Nieuwsgierig naar wat er leeft in het grote netwerk Iedereen Verdient Vakantie richt ze haar oren als grote satellietschotels naar iedereen die wil vertellen.

‘Verhalen, ze geven onze werking richting, inspireren en motiveren ons team om het nog beter te doen. Verhalen geven dat grote netwerk Iedereen Verdient Vakantie vorm, ze maken het tastbaar. Ze zijn ons kostbaarste goed. Met veel zorg verzamelen wij ze.’

Vergezichten naar vrijheid

In gesprek met Tinne Kers | 4 juli 2019

Als jongvolwassen vrouw maakte Tinne Kers haar eerste psychose door. Later volgden er nog meer van deze helse ervaringen. Het vergde een jarenlange tijd van herstel in de psychiatrie. Tinne voelde zich opgesloten tussen vier muren. Haar zelfvertrouwen hield zich schuil op een ver, onbereikbaar plekje van haar ziel. Ze miste de vergezichten. Na deze periode maakt ze in Genk kennis met Artisit, een kunstatelier voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Ze maakt er vrienden onder lotgenoten die haar motiveren om eens op vakantie te gaan. Zo gaat Tinne voor de eerste keer op buitenlandse reis. Eentje met vergezichten. Naar Denemarken. Tinne: ‘Die reis heeft me terug opener en sterker gemaakt.’

Tinne is actief in de gebruikersraad van Rap Op Stap Limburg. Zo kruisten onze paden. Ik nodigde haar uit om mee te gaan op verhalendriedaagse in De Lage Kempen die collega Anneleen en ik organiseren. Het is een ontmoeting van elf mensen waarvan de meeste mekaar nooit eerder zagen. Een vertrouwenspersoon van elke deelnemer gaf een extra zetje en zei: ‘Ga maar. Het gaat u goed doen.’ Elf vreemdelingen die al de eerste avond luidop spreken over de verbondenheid die ze voelen. De verhalen over vakantie, vrijheid en ‘vrije’ tijd vloeien rijkelijk.

Tinne geniet van deze drie dagen. Ze vertelt: ‘Voor mij is vrije tijd en vakantie pure vrijheid. Ik heb enkele jaren in de psychiatrie tussen vier muren opgesloten gezeten. Met mensen die ik niet zelf kon kiezen.’

Kunst en vrienden

Na jaren geen vrijheid te kennen, zette ze de stap naar een beschut wonen traject. ‘Ook hier kon ik mijn huisgenoten niet kiezen, maar ik kon wel naar de kunstacademie Haspengouw Beeld.’ Wat later leerde ze in Genk Artisit kennen, een atelier voor kunstenaars met een psychische kwetsbaarheid.

werk van Tinne Kers

‘Het klikte bij Artisit meteen met de groep. Iedereen was geïnteresseerd in kunst. Iedereen had dezelfde geschiedenis. Op korte tijd heb ik daar veel vrienden gemaakt.’

Vergezichten in het noorden

En toen kwam de vraag. Of ze mee op reis ging naar Denemarken. ‘Spannend, hoor. Eerst zo lang opgesloten gezeten. En nu de wereld in.’

Dankzij het vertrouwen in de groep en de begeleiders zei Tinne ja op die spannende vraag.

Tinne: ‘We reden helemaal tot in het noorden van Denemarken. Die uitgestrektheid… Wat een verschil met die vier muren waar ik niet buiten kon. In de natuur geraak ik niet overprikkeld. Ik voelde me er vrij.’

werk van Tinne Kers

‘Tijdens die vakantie was het de bedoeling dat we zelf ons potje kookten. Wat hebben we gelachen toen we onze zelf gevangen vis gingen schoonmaken. We hebben samen met Deense gastkunstenaars van het Kirsten Kaers museum paddenstoelen geplukt en opgegeten. Heerlijk was het in de natuur vertoeven.’

Goesting naar meer

Na deze geslaagde vakantie zette Tinne vaker een stapje in de wereld. Zo ging ze via Horizont vzw, een Limburgse vakantieorganisatie, mee naar De Bosberg in Houthalen en naar de Vogezen in Frankrijk. Tinne: ‘Voor die reis naar Denemarken zou ik het nooit gedurfd hebben. Maar ik ben onlangs zelfs naar Parijs gegaan met een vriendin.’ De reis naar Denemarken werd een wissel op de toekomst, zo blijkt.

werk van Tinne Kers

Tinne: ‘Na Denemarken ben ik terug op mijn gemak bij mensen. Die ervaring heeft me terug opener en sterker gemaakt.’

Tijdens de drie dagen in De Lage Kempen zien we Tinne als een goedlachse en open metgezel. Verbazend hoeveel kracht mensen uit vakantie halen. Tinne lacht en tekent. In een krachtig beeld zet ze neer wat dit samenzijn betekent.

Headerbeeld: kunstwerk van Tinne Kers. Tekeningen in de tekst en bio van de hand van Tinne Kers.

tekening van Tinne Kers

In gesprek met

Tinne Kers, 37 jaar, woont in Diepenbeek en is al sinds kindertijd gebeten door kunst. Ze tekent, etst en schildert. In 2017 studeerde ze ook af in Vrije Grafiek. Met haar eindwerk behaalde ze de Pierre Cox prijs op het SASK in Hasselt. Ze legt uit wat kunst voor haar betekent:

‘Tekenen zie ik eerder als een noodzaak, het is een soort drang.  Misschien doe ik het wel om de dingen om me heen te kunnen vatten, begrijpen. Iets van of voor mezelf te leren. Om beter te kunnen omgaan met situaties. Dit resulteert in mijn werk vaak in een knipoog.  Meestal ken ik op voorhand het eindresultaat niet van een tekening, ets of schilderij. Tenzij het een oefening of opdracht is. Zoiets noemen ze dan intuïtief tekenen. Als het beestje maar een naam heeft, denk ik dan. Zoals ik toevallig Tinne Kers heet.’

Dankzij Rap Op Stap Limburg, een organisatie van Horizont vzw, waar Tinne meeging met groepsvakantie en lid is van de gebruikersraad, kwam ze in aanraking met het netwerk Iedereen Verdient Vakantie.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 4 juli 2019 in de categorie Vrije tijd.

Carine Geboers

Neergepend door

Carine, 41 jaar, werkt als netwerkverbinder bij Iedereen Verdient Vakantie. Ze heeft extra aandacht voor het Vlaamse Rap Op Stap netwerk en voor de provincie Limburg.

Nieuwsgierig naar wat er leeft in het grote netwerk Iedereen Verdient Vakantie richt ze haar oren als grote satellietschotels naar iedereen die wil vertellen.

‘Verhalen, ze geven onze werking richting, inspireren en motiveren ons team om het nog beter te doen. Verhalen geven dat grote netwerk Iedereen Verdient Vakantie vorm, ze maken het tastbaar. Ze zijn ons kostbaarste goed. Met veel zorg verzamelen wij ze.’

Dansen in verwondering

In gesprek met Chirine Gerits, Fonds Vrijetijdsparticipatie | 25 januari 2019

December 2018, Brussel. Ik ben op het Forum Iedereen Verdient Vakantie en manoeuvreer me tussen de tafeltjes door. In de ene hand een tas verse koffie, in de andere hand wat kladpapier en een balpen. Mijn blik kruist die van Chirine. Het is haar eerste keer op het Forum. Ze bekijkt het nog even van op afstand. Ze heeft wel zin in een babbel. Als ik haar vertel dat ik het met haar wel even over ‘hoop, woede, moed en verwondering’ wil hebben, kijkt ze… verwonderd!

‘Ik zag onlangs de theatervoorstelling waarin Johan Heldenberg de rol van Marx speelt’, begint ze meteen. ‘Ik was echt onder de indruk. Het stuk gaat over rechtvaardigheid. Hij had het ook over Hoop en haar dochters. Maar dat waren er maar twee: Woede en Moed. Zo tof dat ze er bij Iedereen Verdient Vakantie Verwondering als derde dochter aan toevoegen!’

Ik vraag haar of ze iets heeft met ‘verwondering’. Het blijkt inderdaad een rode draad door haar leven te zijn.

‘Ik ontdekte Tenerife als wandeleiland. Het is er echt ‘waw!’ als je door de natuur zwerft. Die verwondering en verademing zoek ik er samen met mijn vriend graag op. Je ziet er niemand, staat op kammen, zit tussen groen en natuur. Je hoort er eigenlijk niets. Daar gewoon even zitten, relax, de zon voelen. De natuur ruikt er naar aarde, vocht en warmte…
Als we er geen aandacht aan schenken, spelen we die kunst van verwonderd zijn kwijt, denk ik. Als kind komt dat nochtans allemaal vanzelf. Dat kind-zijn moeten we proberen te bewaren. Daarom dans ik nog. Dat doe ik echt met passie. Ik was redelijk introvert. Dansen heeft mijn wereld geopend qua beleving. Het is een andere manier om je te uiten. Het geeft me energie. En verwondering over wat het met mijn lichaam doet.’

En dan herinnert Chirine zich nog een uitspraak uit dat theaterstuk van Heldenberg: ‘Er is genoeg voor ieders behoefte. Maar er is niet genoeg voor ieders hebzucht.’ Ze verwijst naar haar job.

‘Ik werkte de voorbije acht jaar binnen een grote warenhuisketen. Als verkoopsmedewerkster stond ik aan de kassa, vulde rekken aan,... Ik mankeerde een doel in mijn job. Een sociaal, groter doel. Het voelde allemaal een beetje afstompend. Ik ben zo blij dat ik nu bij het Fonds voor Vrijetijdsparticipatie mag werken. Dit is echt een verademing. Ik sta er nog elke dag van verwonderd dat er binnen mijn job tijd is voor vrijheid, flexibiliteit en zelfstandigheid. De filosofie waarbinnen we werken zorgt voor heel wat menselijkheid. Die is er zowel voor de mensen waarvoor we werken als voor de collega’s onderling. Er is echt respect.’

Plots twijfelt ze. Of dit wel allemaal was waarover ik het met haar wou hebben. Nu is het mijn beurt om verwonderd te kijken. ‘Natuurlijk’, lach ik. Ik haal mezelf nog een kop koffie en dans de zaal weer in. Op zoek naar een nieuw verhaal.

Chirine Gerits

In gesprek met

Chirine Gerits woont in Dendermonde. Ze werkt sinds dit jaar voor het Fonds Vrijetijdsparticipatie, een onderdeel van Demos. Ze staat dansend in het leven waar ze vol verwondering naar kijkt. Ondertussen denkt ze samen met haar collega’s over een nieuwe naam voor het Fonds.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 25 januari 2019 in de categorie Vrije tijd.

Stijn Dujardin

Neergepend door

Stijn Dujardin werkt op de dienst communicatie van de stad Diksmuide. Hij is de trotse papa twee dochters S en D die hij razendsnel ziet veranderen. Hij herkent zichzelf in de deugnieterij van zijn zoon O. Deze Westhoekman is constant op zoek naar verbinding en is gek op verhalen, picon en zijn madam. Samen met haar geniet hij vooral van verdwalen in een vreemde stad en verrast worden door wat er om het hoekje te vinden is.

Onze chaos verdient stilte

In gesprek met Johnny De Mot | 15 januari 2019

Wat gebeurt er als we af en toe stilstaan? Als het ‘doen’ op pauze wordt gezet en het ‘zijn’ alle aandacht krijgt? Pastoor Johnny De Mot pleit voor verstilling en zet zijn schouders onder de toekomstige stiltetuin in het hart van Brussel die zich tot mensen in armoede richt. ‘Mensen moeten hun dromen weer soigneren’.

'We hebben een leefinfarct', stelt Johnny De Mot, Pastoor van de Kerk Onze-Lieve-Vrouw van de Goede Bijstand, smak in een van de hippe uitgaansbuurten van Brussel. 'Het moet allemaal zo snel gaan dat het strop loopt. Kijk naar het verkeer in Brussel: het moet vooruitgaan in de straten, maar we staan vast. Mails vragen om een snel antwoord en we moeten op zoveel reageren. Het geraas van de stad maakt dat we meer en meer willen verwerven. Maar de kracht zit net in de binnenkant. Het is nodig in te gaan tegen alles wat van je verwacht wordt en je eigen weg te gaan.'

Stilte-atlas

'Twintig jaar geleden zaten we al rond tafel met een aantal sociaal geëngageerde Brusselaars, waaronder Bianca Debaets. Toen al voelden we de nood aan stilte. Onze droom was een Brusselse stilte-atlas met de plekken in kaart gebracht waar je kunt ontsnappen aan de dwang van de dag. Aan de druk om te lopen, te crossen. In Berlijn, Parijs, Straatsburg, Keulen… staan kerken met de deuren open. Binnen is het leeg. Brussel mist nog altijd zulke plekken, en we hebben ze nochtans zo nodig.

"Hier klopt een hart van arme mensen, hier leeft een ziel. Net daar past een plek om tot verstilling te komen." - Johnny De Mot

Een eerste antwoord kwam vanuit onze parochie. Al jaar en dag zetten we op vrijdagse zomeravonden de deuren van de kerk open. Ook al is het hier de Brussels homobuurt vol uitgaansmogelijkheden, toch komen mensen. Je hoort buiten het gewoel, maar hier kan het stil worden. Hier mag je stil vallen. Pas op: helemaal niks horen, is zeker ook niet de bedoeling. Wie geen enkel geluid hoort, wordt gek. Geluid betekent contact, andere mensen, het besef niet alleen te zijn.'

Zijn zonder iets te moeten

'Vanaf april ‘19 willen we verder gaan met een nieuwe stilteplek op de Sint-Jorissite in de Cellebroersstraat, een beetje verderop. Hier woont een divers publiek met minder en meer mogelijkheden. Binnenkort komen er extra studio’s waar minderjarige vluchtelingen inhuizen bij studenten met een handicap. Hier klopt een hart van arme mensen, hier leeft een ziel. Net daar past een plek om tot verstilling te komen. Hier kan de stress van mensen afvallen, de zak die ze meezeulen zetten ze even neer en ze mogen er zijn zonder iets te moeten. Dat is onze hoop. Niet gemakkelijk voor mensen die dag in dag uit hun centen tellen om te overleven, die zich zorgen maken over hun kinderen of ouders die nog in Syrië zitten. Maar we helpen hen die zorgen weg te laten vloeien, leren hen weer ademen en creëren ruimte.'

Miserie vs. hoop

'De tuin zal bestaan uit betonnen vierkanten en rechthoeken waarin water en groen geïntegreerd zitten. Centraal staat een 150 jaar oude olijfboom als teken van vrede. Waterpartijen, riet dat kan buigen in de wind en de schaduw van een bomenrij maken het een inspirerende plek. De miserie die hier naartoe zal komen, krijgt tegengewicht in de vorm van hoop door de school en de samenhuizers die rond de stilteplek liggen. Het gemeenschapskarakter van dit project primeert. Onze olijfboom staat in aarde uit 18 landen. Het moet een plaats van samenkomst zijn die vrede in zich draagt. De mensen op deze site doorstonden al heel wat onrecht. De organisaties die er huizen, vechten tegen dat onrecht en geven kansen aan wie uit de boot valt. Om te zien dat mensen met weinig mogelijkheden ook een enorme kracht hebben, moeten we stilvallen.”'

Braver, op zijn Engels

'Een minuut of een half uur, ik hoop vooral dat mensen op regelmatige basis terugkomen. Dat merken we ook in onze kerk. Na een paar weken zie je dezelfde gezichten terug komen. En die feesten even goed met pinten en joints. Het gaat er ons vooral om dat we ze braver maken - maar dan in de Engelse zin van het woord. Be brave, wees moedig, val stil. Het ‘doen’ mag hier even op pauze, het ‘zijn’ krijgt alle aandacht. Je ziet hoe ze op korte termijn tussen de dancings en de bezoeken aan de homosauna’s in toch tot rust komen. Dat moeten we vastpakken en net niet: het laten gebeuren, er een forum voor geven, zonder er een stempel op te drukken. Dit is niet christelijk, het is niet van ons, het ìs gewoon. De nieuwe stiltetuin is niet christelijk. Het had bij wijze van spreken een café kunnen zijn - een plek van zekerheid, aanwezigheid, een ijkpunt, quoi. Het verontrust me dat er zoveel rustige cafés sluiten.

"Mensen in armoede, ook een armoede in relaties trouwens, waar vinden die nog een plaats om samen te komen?"

 In Brussel leeft 1 op 2 in een eenpersoonsgezin. Het blijft belangrijk dat we plaatsen creëren. Stilte is daarbij de taal van iedereen. Brussel huist ontzaglijk veel nationaliteiten en culturen. Vanuit onze geschiedenis weten de Vlaamse Brusselaars hoe moeilijk het is om gerespecteerd en vooral gehoord te worden. In de stilte krijgen we dat gehoor, allemaal.'

foto Johnny De Mot door Jan van Bostraeten

In gesprek met

Johnny De Mot droomde van een toekomst als dierenarts, maar koos toch om Godsdienstwetenschappen te studeren. Sinds 1987 is hij bezield pastoor van de Bijstandskerk in Brussel en engageert hij zich in heel wat sociale organisaties. Zo is hij onder andere voorzitter van De Overmolen. De stilteplek ligt in de Cellebroersstraat in Brussel, dicht bij het Centraal Station. De Bijstandskerk ligt tussen de bekende Anspachlaan en Manneke Pis.

foto: Jan Van Bostraeten (c)

Dit verhaal werd gepubliceerd op 15 januari 2019 in de categorie Vrije tijd.

Roos Lowette

Neergepend door

Roos werkt deeltijds bij Jint vzw. Ze geeft er jongeren de kans om naar het buitenland te trekken.  Daarnaast schrijft ze verhalen over wat reizen met een mens doet. 

Hoog tijd voor herwaardering van netto vrije tijd

In gesprek met Michel Vandendriessche, Pasar | 21 februari 2017

Als mensen geen echte – zelf te bepalen -  vrije tijd kunnen ervaren, is er van een menswaardig leven amper sprake. Dat zegt Michel Vandendriessche, directeur van Pasar. Wat Pasar betreft, moeten we tijd, vrije tijd en tijdsbeleving weer hoog op de maatschappelijke agenda plaatsen. ‘Waardigheid van leven hangt samen met de manier waarop je je leven kunt inrichten. Kunnen beschikken over tijd die helemaal van jezelf is, is daarin een belangrijke factor.’

Vrijetijd is geen luxe

Toen Michel met een delegatie in de Dominicaanse Republiek was, had hij verhelderende gesprekken met arbeiders van ginds. ‘Daar, in een land waar armoede overheerst, wordt vrije tijd niet gezien als luxe. Mensen geven aan dat vrije tijd valt in de categorie noodzakelijk voor een goed leven. Ik herinner me het verhaal van een man die zeven dagen op zeven werkt om te overleven. Hij zag zijn kinderen daardoor niet opgroeien, en vertelde me hoeveel verdriet hem dat doet. Als het onderhouden van familiale relaties al niet mogelijk is, hoe moet je dan toekomen aan je ontplooiing als mens? Dan staat waardig leven onder druk.’

Schrijnende levensvragen

Zo ginds, zo bij ons. ‘Ook hier zitten veel mensen in de knoei met hun levenstijd. Uit gesprekken met mensen als psychiater Dirk De Wachter onthoud ik dat schrijnende levensvragen vaak te maken hebben met de enorme druk die mensen ervaren.’ Mensen voelen zich overvraagd en vermorzeld door de samenleving. Die druk maakt dat een groeiende groep mensen zich niet meer in staat voelt een waardig leven te leiden.' 

"Mensen zeggen dat ze hun leven ervaren als druk-druk-druk. Ze lijden onder druk en drukte. Dat is een belangrijk maatschappelijk probleem geworden." - Michel Vandendriessche

Opnieuw nadenken over onze verhouding met tijd

Pasar heeft het thema ‘tijd’ tot de kern van haar missie gemaakt. De organisatie – vroeger gekend onder de naam ‘Vakantiegenoegens’-  ontstond in 1938 na de invoering van de wet op de betaalde vakantie voor arbeiders. ‘Onze vereniging wilde arbeiders en hun gezinnen leren hoe ze met die verworven vrije tijd konden omgaan.'

'Tachtig jaar later vertaalden we die missie in het ijveren voor netto vrije tijd, mensen bewust maken van hun netto vrije tijd en inspireren tot kwaliteitsvolle invulling van vrije tijd. We willen de hedendaagse omgang met tijd op de maatschappelijke agenda brengen. Als socioculturele organisatie willen we met onze leden en vrijwilligers nadenken en samen een aanbod ontwikkelen voor een waardevolle invulling van netto vrije tijd.’

Netto vrije tijd?

Vrije tijd is een breed begrip, en verwijst naar de tijd die mensen niet aan hun (al dan niet betaalde) werk moeten besteden. Netto vrije tijd is de tijd die overblijft nadat alle verplichtingen gedaan zijn. Het is tijd die ons toevalt na het werk, huishoudelijke taken, sociale verplichtingen, de zorg voor kleine kinderen en/of ouder wordende ouders. Die tijd is belangrijk. Die hebben we nodig om tot rust te komen, fijne dingen te doen, onszelf te ontplooien, op ideeën te komen, ons leven beter te begrijpen en engagement op te nemen in de samenleving.

‘Of zelfs om helemaal niets te doen’, zegt Michel, ‘wij willen niet belerend voorschrijven hoe mensen hun vrije tijd moeten invullen. Kwestie is: we moeten die netto vrije tijd weer binnen bereik krijgen en ontdekken hoe we die voor onszelf zinvol kunnen besteden.’

Het debat is aan de gang

Op het publieke forum is het gesprek al aan de gang, ziet Michel. Er wordt veel gepraat en geschreven over tijd, over flexibilisering van werk, over korter werken. ‘Ik verwijs ook naar onze collega’s van Femma. Zij durfden het aan om de werkweek van 30 uur op tafel te leggen. Vanuit economische en neoliberale hoek wordt dat als naïef weggezet, maar dat is het hoegenaamd niet. We moeten dat niet weglachen, we moeten zoeken hoe we die sporen verder kunnen trekken.’

Socioculturele verenigingen kunnen een verschil maken

De worsteling met tijd leeft op grote schaal, denkt Michel. ‘In gesprekken met onze vrijwilligers hoorden altijd opnieuw dat de druk in de samenleving de laatste jaren enorm verhoogd is. En dat mensen graag bereid zijn om hun schouders te zetten onder voorstellen en acties om die druk te verlichten. Om mensen kansen te geven weer meester te worden van hun tijd.’ Tegen de verkiezingen in 2018 en 2019 wil Pasar voorstellen op de politieke tafel leggen.

‘Ik ben ervan overtuigd dat we daarmee – ook nu al – aantonen dat socioculturele organisaties zoals Pasar nodig zijn in de samenleving. We brengen mensen samen, ontdekken wat de Vlaming wakker houdt, leren met elkaar en proberen dingen op de maatschappelijke agenda te krijgen. Dat zijn bijdragen die wij – samen met honderden vrijwilligers – kunnen doen om onze leefomgeving ten goede te veranderen.’

Michel Vandendriessche

In gesprek met

Michel Vandendriessche is algemeen directeur van Pasar vzw. Pasar (voorheen Vakantiegenoegens) is een socioculturele vereniging met lokale kernen overal in Vlaanderen. Pasar organiseert vrijetijdsactiviteiten, met nadruk op wandelen, fietsen en kamperen.  Pasar brengt een reismagazine uit, met inspiratie voor uitstappen in eigen land en verder weg.

Pasar maakt van netto vrije tijd haar kernwaarde. Onder de titel Pak*je tijd bundelt de organisatie haar streven naar voldoende en kwaliteitsvolle vrije tijd voor elke Vlaming. Meer lezen en ontdekken hoe je daar zelf aan kan bijdragen kan hier.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 21 februari 2017 in de categorie Vrije tijd.

Neergepend door

Griet Bouwen is nieuw(s)maker voor het netwerk Iedereen Verdient Vakantie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

Gedurfd vrijetijdsproject opent de weg naar Rap op Stap Balen

In gesprek met Igor Geubbelmans, vrijetijds- en cultuurbeleidscoördinator in Balen | 7 februari 2017

Drie jaar geleden zette het gemeentelijke vrijetijdscentrum De Kruierie in het Kempense Balen haar deuren intentioneel open voor mensen die - om welke reden dan ook -  de stap naar vrijetijdsbeleving niet zo makkelijk zetten. Het project ‘De Durvers’ moedigde mensen aan hun passies te ontdekken, te beleven en te delen met anderen. Het experimenteel project, gesubsidieerd vanuit het participatiedecreet, werd in december 2016 afgerond. Het lokale bestuur kondigde bij die gelegenheid aan de inspanningen onverkort verder te zetten. De Kruierie vervolledigt bovendien haar aanbod met een Rap op Stap kantoor. Zo komen ook uitstappen en vakanties binnen bereik van inwoners met een beperkt inkomen.

Samen met de Thomas More Hogeschool, het OCMW, de Sportdienst, Welzijnsschakel Het Lichtpunt en de vereniging waar armen het woord nemen Ons Huis in Mol zette De Kruierie De Durvers op het spoor. ‘Ons vrijetijdscentrum loopt goed’, zegt vrijetijds- en cultuurbeleidscoördinator Igor Geubbelmans. ‘Maar tevreden achterover leunen is wat te gemakkelijk, vind ik. De kansarmoedecijfers van onze gemeente maakten mij ervan bewust dat we niet kunnen stilzitten.’

“Kansarmoede is niet alleen een zaak van hulpverleners. Daar hebben wij als vrijetijdsdiensten ook een rol in op te nemen.’ – Igor Geubbelmans.

Durven!

Het concept van De Durvers is even simpel als doeltreffend. Via de Kruierie kunnen mensen die moeilijk toegang vinden tot het reguliere vrijetijdsaanbod hun eigen activiteiten organiseren. ‘Durvers’, worden ze genoemd: mensen die hun passie willen delen met anderen. Ze zetten zelf teken-, knutsel- en kookworkshops op, gingen op uitstap, leerden fietsen of gingen samen zwemmen.

Ergens bij horen

Nieuwkomers vonden via De Durvers aansluiting bij de lokale gemeenschap. Mensen in armoede kwamen vaak voor het eerst in het vrijetijdscentrum. ‘Ik hoorde ineens ergens bij’, zei Durver Tatjana. ‘En dat maakte me actief, ook op momenten dat ik eigenlijk niet de moed had om buiten te komen.’ Tatjana durfde het aan om knutselworkshops te organiseren, neemt deel aan kookworkshops en zette de stap naar een sociaal-artistiek theaterproject in de Kruierie. 

"Dat je ergens verwacht wordt, dat trekt mij vooruit. Ik voel me sterker en actiever dan ooit." - Durver Tatjana

Antigif tegen stress, aanmoediging om talent te benutten

Getuigenissen als die van Tatjana markeren het belang van het project. ‘Voor nieuwkomers is het belangrijk om mensen te ontmoeten die van dezelfde activiteiten houden’, zegt de Chileense Dominique. Carli, afkomstig uit Brazilië zegt: ‘vrijetijd is het beste antigif tegen stress. Trappelen om je hoofd boven water te houden, zet mensen onder spanning. In een hobby, samen met anderen, vind je rust en leer je hoe anderen recht blijven in het leven.’ Jan, een jongeman met een hersenverlamming, ontdekte via De Durvers zijn missie. ‘Ik ben een andere Jan geworden. Ik ontdekte dat ik heel wat te zeggen heb. Inclusie is mijn ding, en ik voel blijdschap dat ik iets positief kan doen in de maatschappij.’

durvers workshops kinderen
"In een hobby, samen met anderen, vind je rust en leer je hoe anderen het hoofd boven water houden." - Durver Carli

 

Einde project(subsidie), verankering in de gemeente

Het experiment liep drie jaar en werd einde 2016 feestelijk afgerond. Het project zette zoveel in beweging in de Kruierie en het netwerk van armoede-verenigingen, dat het gemeentebestuur de werking verder wil zetten. Igor: ‘beleid, medewerkers van de Kruierie, het OCMW en alle betrokkenen beseffen maar al te goed dat we de brug moeten blijven bouwen. Dat het de moeite waard is. Vrijetijdsbeleving mag niemand ontzegd worden.’

Een voltijdse medewerker gaat nu aan de slag op het kruispunt tussen welzijn en vrijetijd. Want er is nog flink wat werk, vindt Igor. ‘We moeten samen nog vele drempels weghalen, zoals mobiliteit, om er maar eentje te noemen.’ Of ook die andere drempel: betaalbaarheid. De gemeente breidt daarom de lokale vrijetijdscheque uit naar alle mensen die recht hebben op de verhoogde tegemoetkoming van het ziekenfonds. ‘Vrijetijd is immers een krachtige manier om mensen weerbaar te maken en kwaliteit te ervaren in hun leven’, aldus nog Igor.

Vakantiekansen versterken

Het project van De Durvers werd aanleiding voor ervaringsuitwisseling en competentieontwikkeling op intergemeentelijk niveau. In één van die bovenlokale workshops was Wali Sediqi te gast, vakantiebemiddelaar bij Steunpunt Vakantieparticipatie van Toerisme Vlaanderen. Igor: ‘Wali vertelde zo begeesterend over het belang van vakantie, dat we er meteen iets mee wilden. Ik kan met veel plezier aankondigen dat heel binnenkort in De Kruierie een Rap op Stap kantoor zal worden geopend.’

Igor Geubbelmans

In gesprek met

Igor Geubbelmans is vrijetijds- en cultuurbeleidscoördinator in de Kempense gemeente Balen. Het gemeentebestuur bracht haar vrijetijdsdiensten, bibliotheek en toeristische dienst samen in vrijetijdscentrum De Kruierie. Met het Project ‘De Durvers’ zette De Kruierie koers naar een inclusieve vrijetijdswerking voor elke inwoner. Meer lezen over De Durvers? Download hier een boekje vol verhalen.

 

Dit verhaal werd gepubliceerd op 7 februari 2017 in de categorie Vrije tijd.

Neergepend door

Griet Bouwen is nieuw(s)maker voor het netwerk Iedereen Verdient Vakantie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

Aftellen naar vakantie? Waar zijn we eigenlijk écht naar op zoek?

In gesprek met Dr. Francis Lobo | 25 oktober 2019

Verbind je Verhaal is een voortdurend groeiende verzameling van verhalen over de weldaad van vakantie. Verhalen van mensen die vakantie beleven. Verhalen van mensen die vakantie mogelijk maken voor elkaar. Die verhalen zijn vaak tijdloos. Niet gebonden aan de waan van de dag, leren ze ons diepgaander begrijpen wat vakantie doet met een mens.  Zoals dit verhaal over 'schoonheid vinden'. We publiceerden het voor het eerst op 15 juli 2016, en laten het vandaag opnieuw schitteren.

Vakantie is een noodzaak. Verre reizen maken is dat niet. Lees een boek. Bezoek familie. Ga de natuur in. Kijk naar de bomen, luister naar de vogels en verwonder je over de schoonheid die ervan uitgaat.’ Dat zegt Dr. Francis Lobo van de Edith Cowan University in Perth, Australië. ‘Kijk rond je. Help mensen die het moeilijker hebben dan jezelf, leer van mensen die het beter hebben dan jou. Daarin zit het geluk van het leven verscholen.’

Als we aan vakantie denken, welke beelden komen dan bij u op, Dr. Lobo?

‘Vakantie is het plots opengaan van ruimte en tijd. Je komt terecht in een andere tijd, een tijd waarin je je vrij mag voelen, weg van de verplichtingen van het leven. Een tijd waarin je er gewoon kunt van genieten dat je leeft. Waarin je even verlost bent van de sleur van elke dag. Vakantie betekent dingen ontdekken, leren, dingen doen die je nooit eerder beleefde. Die ervaring van vakantie en vrijetijd doet ons goed. Na een tijd van vakantie zie je er beter uit, je voelt je opgefrist. Het leven loopt  weer makkelijker.’

"Vakantie is het plots opengaan van ruimte en tijd." - Francis Lobo

Om vakantie te voelen, hebben we in uw opinie dus geen verre of dure reizen nodig? Het gaat om een staat van zijn, een andere relatie met tijd. Begrijp ik dat juist?

‘Dat klopt. Het gaat om de kwaliteit van de ervaring. De open tijd, het voor even verlost zijn van routines. Ik denk ook dat een vakantie niet al te lang moet duren. Vakantie mag gerust kort zijn. Want hoe langer je weg bent, hoe meer kans er is dat je in een routine terecht komt. En dan is het vakantiegevoel weg.’

U brengt vakantie daardoor dichterbij, bereikbaar voor meer mensen. Vakantie krijgt de betekenis van een gevoel, een ‘state of mind’, zegt u. Kunnen we dat gevoel oproepen, ook zonder te reizen?

‘Natuurlijk. Er zijn veel dingen die je op je eentje kunt doen. Zolang je je geen al te grote zorgen hoeft te maken over een dak boven je hoofd en brood op de plank, kan je in je leven bewust op zoek gaan naar de gelukzaligheid van vrijetijd. Je bent niet voor je volledige geluk afhankelijk van geld en van anderen. Je kunt echt genieten van een boek, muziek of een wandeling in het park. Kijk rond je, schenk je omgeving aandacht. Er valt zoveel te waarderen. Echte aandacht opent je geest voor de mooie dingen die binnen je bereik zijn. Er zijn veel kansen tot waardevolle ervaringen zonder dat we daar geld voor nodig hebben.’

"Er zijn veel kansen tot waardevolle ervaringen zonder dat we daar geld voor nodig hebben."

Ook dichtbij kunnen we schoonheid, verwondering, rust en geluk vinden. Zelfs als ons leven niet over rozen loopt. Is dat wat u bedoelt?

‘Mensen zijn veerkrachtige en creatieve wezens. Ook wanneer we het moeilijk hebben, kunnen we van die creatieve capaciteiten gebruik maken. Als we verlangen naar vakantie, kunnen we een vakantiegevoel oproepen. Dat heb ik zelf ervaren toen ik na een operatie een hele tijd minder mobiel was. Toen dacht ik bij mezelf: ‘laat ik fantaseren over vakantie, over wat ik zou kunnen doen tijdens vakanties, over herinneringen aan mooie tijden.’ Mijn fysieke beperking maakte me op dat moment creatiever. Ik was in staat om poëzie te maken. Later ging ik zwemmen en leerde daardoor andere mensen kennen. We kunnen echt leren om beroep te doen op onze mentale kracht om ons leven beter te maken, ook wanneer we ons beperkt voelen.’

Kunnen mensen in armoede oefenen om hun geest ruimer en creatiever te maken? Om zichzelf dat gevoel van vrijheid – eigen aan vakantie – te gunnen?

‘Ja, wij mensen kunnen dat. De truc is: schenk aandacht aan wat er buiten je eigen leven gebeurt. Richt je blik verder dan jezelf. Hoe leven andere mensen? Wat doen ze? Wat kan ik van hen leren? Er zijn altijd mensen wiens leven makkelijker lijkt te zijn dan dat van jou. Kijk en leer van hen. En er zijn ook altijd mensen die het veel moeilijker hebben dan jij. Kijk dan wat er nodig is en help waar je kunt. Vraag je af hoe jouw leven van betekenis kan zijn voor anderen. Hoe lastig je leven ook is, hoe arm of uitgesloten je je ook voelt: je kunt je geest verruimen en zien hoe mensen zoals jij hun leven hebben veranderd.’

"Mensen hebben een unieke mentale kracht. De truc is: schenk aandacht aan wat er buiten je eigen leven gebeurt."

Andere mensen helpen, maakt je eigen leven rijker. Dat is een boeiende en hoopvolle gedachte.

‘Andere mensen helpen brengt de grootste tevredenheid in je eigen leven. Dat is wat ik ook zelf ervaar. Ik probeer oudere mensen in mijn omgeving te helpen. Ik bied mijn kennis over zinvolle en helende vrijetijdsactiviteiten aan wanneer regio’s getroffen worden door rampen. Als je wat voor een ander kunt betekenen, ervaar je dat je daar zelf een gelukkiger mens door wordt.’

Dr. Francis Lobo

In gesprek met

Dr. Francis Lobo groeide op in Uganda, waar hij in 1958 zijn academische loopbaan aanvatte. In 1973 verhuisde Francis Lobo naar Australië. Hij is professor emeritus aan de Edith Cowan University,  school voor Marketing, Toerisme en Recreatie. Dr. Lobo deed onder meer onderzoek naar vrijetijd en levenskwaliteit van senioren en de band tussen vrijetijd en lifestyle-thema’s.

Dr. Lobo stelde vrijwillig zijn kennis ter beschikking op plekken in de wereld die getroffen zijn door grote rampen. Na de tsunami in Indonesië en de kernramp in Fukushima hielp hij de plaatselijke bevolking om de kinderen op te vangen via vrijetijdsactiviteiten. ‘Want als kinderen kansen krijgen om te spelen, om creatief te zijn doorheen spel, dan kunnen ze de tragedies beter verwerken en sterker worden.’

We ontmoetten Dr. Lobo tijdens de World Leisure Conference, waar hij onderzoek presenteerde over de band tussen vrijetijd en geluk in Australië.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 25 oktober 2019 in de categorie Vrije tijd.

Neergepend door

Griet Bouwen is nieuw(s)maker voor het netwerk Iedereen Verdient Vakantie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

Pagina's

Copyright © 2021 Steunpunt vakantieparticipatie | Disclaimer | Privacy |