Overslaan en naar de inhoud gaan

Vrije tijd

Vrijetijd en vakantie essentieel in samenleving waar iedereen bij mag horen.

In gesprek met Chiron Potié | 26 maart 2015

 

De Kortijkse vzw De Stroom heeft zijn naam niet gestolen. Een team van vijf medewerkers en een groep van een 50-tal vaste vrijwilligers ondersteunt mensen met een beperking om via vrijetijdsbeleving mee te bewegen in de stroom van leven in de samenleving. En ze roeien al eens de andere kant uit: tegen de stroom in.  ‘Want er is nog een pak sensibiliseringswerk te doen bij het grote publiek’, zegt coördinator Chiron Potié. Een gesprek over moed, kunnen kiezen en verlangen. 

Wij, Vlamingen, zijn over het algemeen een voorzichtig volk. Te voorzichtig soms. Bang om een ander voor het hoofd te stoten of te kwetsen. Ongerust om iets verkeerd te doen. En die angst weerhoudt ons er nog teveel van om toch contact te leggen met anderen, zeker als die ander ook een beetje anders is. ‘Maar je mag fouten maken. Mensen met een beperking vinden het absoluut geen probleem als je wat stuntelig uit de hoek komt. Als je maar probeert om contact te maken, dat is veel belangrijker’, zegt Chiron. ‘Mensen met een beperking zijn in de eerste plaats ook gewoon mensen. Als je gewoon doet zoals je normaal doet, kom je al een heel eind.’

“Je mag fouten maken. Mensen met een beperking vinden het absoluut geen probleem als je wat stuntelig uit de hoek komt.”

Chiron Potié van vzw De Stroom in Kortrijk in gesprek met Steunpunt Vakantieparticipatie Toerisme Vlaanderen
Coördinator vzw De Stroom op zijn werkplek in Kortrijk. 

 

Moed om fouten te maken

Meestal gaat dat om kleine, banale, dagelijkse dingen. Zoals iemand aan een bushalte zien twijfelen. Liever dan het risico lopen iets stoms te doen, kijken we – vaak met schroom – de andere kant uit. ‘Help die persoon gewoon,’ zegt Chiron, ‘ Je doet daarmee niks mis. Maar mensen doen het vaak niet, omdat ze liever niets verkeerd doen dan het wel te wagen. Op dat vlak is er nog veel aan bewustmaking te werken.’

 

Meekunnen in het gewone leven

Bij De Stroom gaan ze die uitdaging aan. Niet door er grote theorieën over op te hangen, wel door mensen met een beperking te ondersteunen om deel uit te maken van het normale leven en aan te sluiten op wat er al bestaat. Door hen aan te moedigen en te begeleiden om ook aan sport te doen, een café te bezoeken, van een avondje cinema te genieten of eropuit te trekken op uitstap of op reis. Het is daar, in de publieke ruimte, dat contact met anderen kan ontstaan. Dat mensen mét en zonder beperking elkaars leefwereld kunnen leren waarderen. 

vzw De Stroom in Kortrijk ondersteunt
mensen met een beperking in hun vrije tijd

 

Aanknopen bij wat mensen zelf willen

Vrijwilligers bereiden groepsactiviteiten voor en begeleiden ze. Of ze trekken eropuit met iemand die liever op z’n eentje ergens naartoe wil. Het zijn de mensen met een beperking zelf die aangeven wat ze willen en hoe ze ’t willen. Chiron: ‘Het begint allemaal bij de vraag: wat wil jij met je vrijetijd? We stellen die vraag  vanuit de wil om elke mens de regie van zijn leven in eigen handen te geven. Het blijkt een vraag die veel van onze mensen niet gewend zijn. Een vraag waar ze het antwoord nog op moeten zoeken. En daar, op dat punt, begint het. Daar begint die eigen regie te groeien. Dat is altijd schitterend om te zien. We trekken nooit iemand over de streep, want dat zou betekenen dat die persoon niet zijn maar onze keuze maakt.’

 

“Wat wil jij? Het is een vraag waar veel mensen met een beperking nog het antwoord op moeten zoeken.”

 

Eigen regie vormgeven

Chiron Potié van vzw De Stroom in Kortrijk in gesprek met Steunpunt Vakantieparticipatie Toerisme Vlaanderen
vzw De Stroom overtuigd van 
de kracht van vrije tijd. (Chiron Potié)

Vrijetijdsbeleving helpt mensen om vertrouwen te krijgen in de samenleving. Met elke stap, elk nieuw experiment groeit de durf om die eigen regie verder vorm te geven. Wie via De Stroom die stappen wil zetten, mag rekenen op aangepaste begeleiding, meestal door vrijwilligers. Begeleiders ondersteunen daar waar de beperking iemand zou weerhouden om op uitstap te gaan, te reizen, te sporten of simpelweg een pintje te pakken na een theatervoorstelling.

 

Verlangen is energie

Of – naast de alomtegenwoordige nadruk op werk, werk, werk – vrijetijd een toegangspoort tot maatschappelijke participatie kan zijn, willen we nog weten. ‘Uiteraard’, vindt Chiron. ‘Vrijetijdsbeleving zet mensen middenin de samenleving, in contact met anderen. Bovendien maakt vrijetijdsbeleving verlangen los. Verlangen naar meer, naar groeien, naar belevenissen.’ 

“Verlangen is essentieel in een mensenleven."

Verlangen is energie die van binnenuit komt en ons vooruit stuwt. Chiron: ‘Vrije tijd en reizen is één en al verlangen. Plannen maken, uitkijken naar nieuwe avonturen, middenin nieuwe ervaringen staan en dan weer de kiem voelen van verlangen naar het volgende. Het kleurt de levens van de mensen waarvoor wij werken.’

 

Fotografie: Robert Boons
Chiron Potié De Stroom vzw in gesprek met Steunpunt Vakantieparticipatie Toerisme Vlaanderen

In gesprek met

Chiron Potié is coördinator van VZW De Stroom in Kortrijk. Trots op zijn team van medewerkers en vrijwilligers.
De Stroom organiseert vrijetijdsactiviteiten en vakanties in binnen- en buitenland voor mensen met een beperking. Ze hebben inclusieve speelpleinwerkingen, maandelijkse groepsactiviteiten en een uitgebreid avontuurlijk reisaanbod. Ook mensen die liever op hun eentje eropuit trekken kunnen beroep doen op advies, coaching en begeleiding waar nodig. Van plan tot belevenis. Jaarlijks bereikt De Stroom ongeveer 300 mensen met een beperking en blijven ze op zoek gaan naar nieuwe uitdagingen en… extra vrijwilligers.

M  info@destroom.be   I   T  056 35 30 17

Dit verhaal werd gepubliceerd op 26 maart 2015 in de categorie Vrije tijd.

Neergepend door

Griet Bouwen is nieuw(s)maker voor het netwerk Iedereen Verdient Vakantie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

Het Fonds Vrijetijdsparticipatie is er helemaal terug

In gesprek met Irene Wensveen | 13 maart 2015

Het heeft recent flink bewogen bij het Fonds Vrijetijdsparticipatie. Op het Forum Vakantieparticipatie in Gent vroegen aanwezigen zich hardop af of het Fonds überhaupt nog bestond. 'Zeker wel', bevestigt gloednieuw coördinator Irene Wensveen. 'We zijn terug van even weggeweest en mikken dit jaar op een nog groter engagement van zowel commerciële als niet-commerciële aanbieders.' Irene deelt haar Forumervaringen en de voornaamste nieuwe spelregels bij het Fonds. 

Belangrijke dag voor het Fonds

'Het Forum was voor ons Fonds een belangrijk evenement', vertelt Irene. 'Enerzijds om te netwerken en Vakantieparticipatie beter te leren kennen. Anderzijds om het misverstand uit de wereld te helpen dat we niet langer zouden bestaan. Het klopt wel dat we een tijd inactief zijn geweest. Vorig jaar constateerde mijn voorganger dat we met het jaarbudget van de Vlaamse Overheid geen volledige jaarcyclus meer konden werken. In diezelfde periode zijn de coördinator en stafmedewerker uit dienst getreden. De werking van het Fonds is daardoor in september stilgelegd. In januari heb ik als nieuwe coördinator de draad weer opgepikt, samen met mijn collega’s Nabila en Nizar.'

Team Fonds Vrijetijdsparticipatie
Het nieuwe team van het Fonds Vrijetijdsparticipatie: Nabila, Irene en Nizar .

 

Inhaalslag

Het jonge team blikt terug op drukke maanden. 'We hebben ons ingewerkt in de werking van het Fonds en in de nieuwe spelregels die eind 2014 zijn bepaald. Ook in de partneronderhandelingen maakten we een flinke inhaalslag. Sinds februari ontvangen we weer aanvragen voor tussenkomsten.

En hoe het met de spelregels zit? 'Sommige bleven ongewijzigd, anderen zijn nieuw', aldus Irene. 'Het volledige overzicht vind je op onze website. In een notendop: we blijven voor 80 procent tussenkomen bij niet-commerciële zelfgekozen activiteiten. Gezien de grenzen van ons werkingsbudget hebben we bovenlokaal wel andere keuzes gemaakt. Zo vragen we nu zowel aan commerciële als niet-commerciële partners grotere kortingen, als een vorm van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het merendeel reageert daar positief op. We streven dit jaar naar sociale tarieven die 20 tot 40 procent van de oorspronkelijke prijs bedragen. Vroeger was dat 20 procent. De toegangsprijzen na tussenkomst kunnen daardoor dus wel wat hoger liggen dan vroeger.'

Samen structurele verlichting bieden

'Ieder jaar gaat een aanzienlijk deel van ons budget voor zelfgekozen activiteiten  naar sportlidmaatschappen', legt Irene uit. 'Omdat september een extra dure maand is, biedt onze tussenkomst voor veel gezinnen een enorme structurele verlichting. Ze rekenen er echt op. Dit jaar gaan we ook nog gerichter doorverwijzen naar Vakantieparticipatie voor activiteiten die in de gids staan. Voor kampen die niet in de gids staan, blijven we tussenkomen. Denk bijvoorbeeld aan voetbalkampen, verbonden aan een clublidmaatschap waarvoor we tussenkomen.’

Naast Vakantieparticipatie ziet Irene ook in Rap op Stap een belangrijke speler op het vlak van participatie. 'Vorig jaar heeft Rap op Stap ruim 1000 mensen naar het Fonds toe geleid. Een knap resultaat waar we dankbaar om zijn. De drempel om aan te sluiten bij een armoedevereniging is dikwijls nog hoog voor mensen met een beperkt budget. Rap op Stap bereikt een doelgroep die andere lidorganisaties niet altijd bereiken. We merken trouwens dat steeds meer mensen individueel of in duo aan activiteiten deelnemen. Met buddywerkingen wordt dus duidelijk op een reële nood ingespeeld.'

"Rap op stad en buddy-activiteiten spelen in op een reële nood" 

Tips, vragen en dromen

Wat Irene en Nizar mee naar huis namen van het Forum? ’We hoorden hoe belangrijk het is dat we blijvend tussenkomen voor vervoer en we kregen veel tips en vragen rond tussenkomst bij specifieke activiteiten. Ook de vraag naar een Waals aanbod blijft groot, zowel bij het Steunpunt als bij het Fonds. Uit de verhalen en cijfers begrepen we ook dat de financiële drempel voor velen nog steeds hoog is, zelfs met korting. Ongeveer de helft van de vakanties via Vakantieparticipatie wordt mede mogelijk gemaakt door financiële steun van organisaties, familie en vrienden. Ik vraag me af of dat ook zo is voor activiteiten waarbij het Fonds tussenkomt en wil dat graag onderzoeken.'

'Dit jaar zien we er in ieder geval op toe dat minimum twee derde van de deelnemers aan groepsactiviteiten effectief in armoede leeft. We dromen van een zowel inhoudelijk als financieel nog toegankelijker aanbod, zowel van gesubsidieerde als commerciële aanbieders. Bij die denkoefening zitten we als partner met plezier mee rond de tafel.'

Irene Wensveen

In gesprek met

Irene Wensveen is de nieuwe coördinator van het Fonds Vrijetijdsparticipatie. Het Fonds zorgt ervoor dat mensen in armoede kunnen deelnemen aan cultuur, jeugd en sportactiviteiten.

Info over hoe het Fonds werkt en waarvoor je tussenkomst kan aanvragen vind je op www.fondsvrijetijdsparticipatie.be

Dit verhaal werd gepubliceerd op 13 maart 2015 in de categorie Vrije tijd.

Neergepend door

Lien van Laere is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze is gebeten door mensen en hun verhalen. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Neem contact met onze redactie. Samen maken we er nieuws van.

Vrije tijd en vakantie: uitdaging en meerwaarde voor psychiatrische patiënten‏

In gesprek met Tom Casteels | 19 september 2014

Voor psychiatrische patiënten die in zorgeenheden verblijven, kan het een uitdaging zijn om bewust met vrije tijd te leren omgaan en ervan te genieten. Bij Psychiatrisch Centrum Sint-Amedeus leiden Tom Casteels en zijn collega’s van de Dienst Vrije Tijd patiënten naar activiteiten, uitstappen en soms ook vakantie toe. 'De werking van onze dienst staat eigenlijk los van ziektebeelden', zegt Tom. 'Vrije tijd is een volwaardig onderdeel van elk mensenleven en verdient ook naast eventuele therapeutische effecten de nodige aandacht.'

Kennismaken met het aanbod in vrije tijd en vakantie

'Wanneer patiënten aan het einde van een behandelperiode opnieuw naar huis gaan, merken we vaak dat ze het moeilijk vinden om hun vrije in te vullen', zegt Tom Casteels. 'Daarom besteden we er tijdens hun verblijf zeer bewust aandacht aan, o.a. met steun van het Fonds Vrijetijdsparticipatie en de Stad Mortsel. Concreet willen we mensen actief laten kennismaken met het vrijetijdsaanbod en hen naar cultuur en andere activiteiten buitenshuis toe leiden. Dat doen we vanuit onze dienst niet als onderdeel van een therapie- of behandelplan', legt Tom uit. 'Vrije tijd is belangrijk in elk mensenleven. We benaderen de mensen hier niet enkel als patiënten, maar in de eerste plaats als burgers.'

"Het is natuurlijk mooi als ons werk het genezingsproces ondersteunt, maar dat is niet de focus."

- Tom Casteels

Individuele- en groepsuitstappen

Elke maand trachten Tom en zijn collega’s enkele voorstellingen of sportwedstrijden aan te bieden aan een vijfde van de normale prijs. Patiënten kunnen hier individueel of in groep voor inschrijven. Ook uitstapjes uit het aanbod van Vakantieparticipatie staan daarbij op de agenda. 'Voor patiënten die quasi non-stop begeleiding nodig hebben, organiseren we uitstappen in groep', zegt Tom. 'Bij een kortdurend verblijf trachten we mensen - met het oog op reïntegratie - te stimuleren om er ook eens met gezinsleden, vrienden of kennissen op uit te trekken. Het is heel fijn als ze nadien vertellen dat ze ervan genoten hebben. Regelmatig brengen zo’n uitstappen hen bovendien echt nieuwe ervaringen bij, zoals een bezoek aan de Zoo of het bijwonen van een festival als Dranouter. Voor velen zou zo’n uitstap zonder reductietarief onbetaalbaar zijn.'

Groeikansen

Toch blijft het voor sommige langdurige patiënten erg moeilijk om op uitstap te gaan. 'Hun beperkte zakgeld volstaat bijvoorbeeld niet om naar een pretpark als Bobbejaanland te gaan, en alleen eropuit trekken is sowieso niet evident', weet Tom. 'Zaken als mobiliteit, het zelf betalen aan een kassa en gevoelens van eenzaamheid zijn zeer reële drempels. Daarom hebben we nu een project lopen met 'toegankelijke cultuur’-vrijwilligers. Zij trekken er samen met mensen op uit om praktische en psychologische drempels te verlagen. Een grote hulp.'

"Mobiliteit, het zelf betalen aan een kassa en gevoelens van eenzaamheid zijn zeer reële drempels."

Vakantie: een grote uitdaging

En hoe zit het met vakantie voor de patiënten? 'Ook dat blijft een grote uitdaging’, zegt Tom. 'Een deel van de patiënten heeft daarvoor geen toestemming, voor een ander deel zijn er barrières als betaalbaarheid, een grote nood aan zorg of het gevoel dat vakantie niets voor hen is. Als je al jaren niet meer op vakantie bent geweest, is die stap uiteraard niet evident. Toch blijven we ervoor gaan. Het aanbod van Vakantieparticipatie is geweldig en ook Horizont en de mutualiteiten bieden heel wat mogelijkheden. Vooral aan het einde van een langdurige behandeling merken we dat mensen weer een vakantie overwegen. En als ze dan gaan, zijn de reacties hartverwarmend en zeer positief.'

In gesprek met

Tom Casteels bemant de Dienst Vrije Tijd bij het Psychiatrisch Centrum Sint-Amedeus. Meer informatie over het centrum: www.amedeus.be 

Dit verhaal werd gepubliceerd op 19 september 2014 in de categorie Vrije tijd.

Neergepend door

Lien van Laere is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze is gebeten door mensen en hun verhalen. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Neem contact met onze redactie. Samen maken we er nieuws van.

'Zo blij dat ik mijn kinderen ook eens een uitstap kan gunnen.'‏

In gesprek met Adama Kante | 13 november 2014

Een van de initiatieven van OCMW Antwerpen om mensen in armoede aansluiting te helpen vinden bij vrijetijdsactiviteiten, is de vrijetijdskalender, een soort UiT databank voor OCMW-klanten, met een laagdrempelig reservatiesysteem. Regelmatig worden in dat kader ook groepsactiviteiten georganiseerd. Adama, een alleenstaande moeder uit Liberia, schreef zich dit jaar samen met haar twee dochtertjes in voor zo’n UitStap naar Bellewaerde. 'Het was heerlijk om er eens samen een dagje tussenuit te zijn, zowel voor de kinderen als voor mezelf. Voor ons is dit echt vakantie.'

Op de foto met een leeuw

Of ze iets willen vertellen over hun uitstap naar Bellewaerde? Daar hoeven Queen (8) en Jonese (5) niet lang over na te denken. Nadat ik aan een vakkundig onderzoek met een plastic stethoscoop ben onderworpen en de nieuwe tandenpoets-zandloper heb mogen bewonderen - om te weten hoe lang ik mijn tandjes moet poetsen! - halen ze met enthousiaste kinderstemmetjes herinneringen op. 'Het was heel tof op de bus en in het pretpark', vertelt Queen. 

"Sommige attracties gingen snel en ik ben er toch in gegaan! De luchtballonnen waren het leukst. We hebben boterhammen gegeten en gespeeld met de andere kinderen. En ik sta op de foto met de leeuw van Bellewaerde!"

 Queen

Omdat samen moed en goesting geeft

Dat die leeuw heel zacht was en dat ze veel mooie foto’s hebben gemaakt en snoepjes gegeten, vult Jonese aan. En ook: ’We zijn met een treintje door het park gereden. En er waren kopjes die heel snel ronddraaiden en de lucht in gingen. Eerst durfde ik er niet in, maar mijn zus zei: 'Ik zit naast je.' Toen was ik niet meer bang.'
'Het was zo leuk dat ik de kinderen eens zo’n uitstap kon gunnen', zegt Adama. 'Als alleenstaande mama heb ik het financieel zwaar en naar het pretpark gaan aan het normale tarief is voor ons echt niet mogelijk. Dat het dankzij het OCMW en Vakantieparticipatie wel kan, apprecieer ik heel erg.'

Samen een dagje zorgeloos de wereld in

Toch kon ze aanvankelijk wat aanmoediging gebruiken om mee te gaan. 'Mijn OCMW-begeleider zei: 'Adama, je hebt veel stress. Waarom schrijf je je niet eens in om in groep een dag met de kinderen naar Bellewaerde te gaan?’ Ik wilde dat heel graag, want eigenlijk zitten we altijd thuis. Ik weet dat dat niet leuk is voor de kinderen. Ze zijn nog nooit op vakantie geweest. Toch was ik eerst wat bang. Hoe zou dat gaan met de bus? En met zo’n hele groep? Uiteindelijk heb ik me toch ingeschreven en het is zo’n mooie dag geworden. De kinderen hebben de hele dag gelachen en plezier gemaakt. En zelf vond ik het contact met de andere mama’s heel leuk. We hebben samen geluncht en gepraat over onze levens, waar we wonen en werken en hoe we bepaalde dingen aanpakken met onze kinderen.'

"We moesten nergens aan denken, alles was voorzien: vervoer, tickets, lunch, water en zelfs snoepjes. Voor mij was dat pure ontspanning."

 Adama

Dromen van vakantie aan zee

'Ik hoop echt dat uitstappen aan verminderd tarief blijven bestaan’, zegt Adama. 'Misschien kan ik dan ooit wel eens een weekje op groepsuitstap naar zee met de kinderen. Daar zijn we nog nooit geweest. Zelfs een vakantie van twee dagen zou al super zijn. Eens kunnen uitslapen, niet hoeven te koken of afwassen en dan samen met de rest van de groep wat wandelen aan het strand en genieten van alle mooie dingen om ons heen… daar droom ik nog van.'

Adama

In gesprek met

Adama Kante is een alleenstaande moeder uit Liberia. Ze deed een beroep op de UiT databank voor OCMW-klanten in Antwerpen. Samen met haar dochtertjes Queen en Jonese trok ze op uitstap naar Bellewaerde.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 13 november 2014 in de categorie Vrije tijd.

Neergepend door

Lien van Laere is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze is gebeten door mensen en hun verhalen. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Neem contact met onze redactie. Samen maken we er nieuws van.

Pagina's

Copyright © 2020 Steunpunt vakantieparticipatie | Disclaimer | Privacy |