Overslaan en naar de inhoud gaan

Vrije tijd

Vrije tijd en vakantie: uitdaging en meerwaarde voor psychiatrische patiënten‏

In gesprek met Tom Casteels | 19 september 2014

Voor psychiatrische patiënten die in zorgeenheden verblijven, kan het een uitdaging zijn om bewust met vrije tijd te leren omgaan en ervan te genieten. Bij Psychiatrisch Centrum Sint-Amedeus leiden Tom Casteels en zijn collega’s van de Dienst Vrije Tijd patiënten naar activiteiten, uitstappen en soms ook vakantie toe. 'De werking van onze dienst staat eigenlijk los van ziektebeelden', zegt Tom. 'Vrije tijd is een volwaardig onderdeel van elk mensenleven en verdient ook naast eventuele therapeutische effecten de nodige aandacht.'

Kennismaken met het aanbod in vrije tijd en vakantie

'Wanneer patiënten aan het einde van een behandelperiode opnieuw naar huis gaan, merken we vaak dat ze het moeilijk vinden om hun vrije in te vullen', zegt Tom Casteels. 'Daarom besteden we er tijdens hun verblijf zeer bewust aandacht aan, o.a. met steun van het Fonds Vrijetijdsparticipatie en de Stad Mortsel. Concreet willen we mensen actief laten kennismaken met het vrijetijdsaanbod en hen naar cultuur en andere activiteiten buitenshuis toe leiden. Dat doen we vanuit onze dienst niet als onderdeel van een therapie- of behandelplan', legt Tom uit. 'Vrije tijd is belangrijk in elk mensenleven. We benaderen de mensen hier niet enkel als patiënten, maar in de eerste plaats als burgers.'

"Het is natuurlijk mooi als ons werk het genezingsproces ondersteunt, maar dat is niet de focus."

- Tom Casteels

Individuele- en groepsuitstappen

Elke maand trachten Tom en zijn collega’s enkele voorstellingen of sportwedstrijden aan te bieden aan een vijfde van de normale prijs. Patiënten kunnen hier individueel of in groep voor inschrijven. Ook uitstapjes uit het aanbod van Vakantieparticipatie staan daarbij op de agenda. 'Voor patiënten die quasi non-stop begeleiding nodig hebben, organiseren we uitstappen in groep', zegt Tom. 'Bij een kortdurend verblijf trachten we mensen - met het oog op reïntegratie - te stimuleren om er ook eens met gezinsleden, vrienden of kennissen op uit te trekken. Het is heel fijn als ze nadien vertellen dat ze ervan genoten hebben. Regelmatig brengen zo’n uitstappen hen bovendien echt nieuwe ervaringen bij, zoals een bezoek aan de Zoo of het bijwonen van een festival als Dranouter. Voor velen zou zo’n uitstap zonder reductietarief onbetaalbaar zijn.'

Groeikansen

Toch blijft het voor sommige langdurige patiënten erg moeilijk om op uitstap te gaan. 'Hun beperkte zakgeld volstaat bijvoorbeeld niet om naar een pretpark als Bobbejaanland te gaan, en alleen eropuit trekken is sowieso niet evident', weet Tom. 'Zaken als mobiliteit, het zelf betalen aan een kassa en gevoelens van eenzaamheid zijn zeer reële drempels. Daarom hebben we nu een project lopen met 'toegankelijke cultuur’-vrijwilligers. Zij trekken er samen met mensen op uit om praktische en psychologische drempels te verlagen. Een grote hulp.'

"Mobiliteit, het zelf betalen aan een kassa en gevoelens van eenzaamheid zijn zeer reële drempels."

Vakantie: een grote uitdaging

En hoe zit het met vakantie voor de patiënten? 'Ook dat blijft een grote uitdaging’, zegt Tom. 'Een deel van de patiënten heeft daarvoor geen toestemming, voor een ander deel zijn er barrières als betaalbaarheid, een grote nood aan zorg of het gevoel dat vakantie niets voor hen is. Als je al jaren niet meer op vakantie bent geweest, is die stap uiteraard niet evident. Toch blijven we ervoor gaan. Het aanbod van Vakantieparticipatie is geweldig en ook Horizont en de mutualiteiten bieden heel wat mogelijkheden. Vooral aan het einde van een langdurige behandeling merken we dat mensen weer een vakantie overwegen. En als ze dan gaan, zijn de reacties hartverwarmend en zeer positief.'

In gesprek met

Tom Casteels bemant de Dienst Vrije Tijd bij het Psychiatrisch Centrum Sint-Amedeus. Meer informatie over het centrum: www.amedeus.be 

Dit verhaal werd gepubliceerd op 19 september 2014 in de categorie Vrije tijd.

Neergepend door

Lien van Laere is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze is gebeten door mensen en hun verhalen. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Neem contact met onze redactie. Samen maken we er nieuws van.

'Zo blij dat ik mijn kinderen ook eens een uitstap kan gunnen.'‏

In gesprek met Adama Kante | 13 november 2014

Een van de initiatieven van OCMW Antwerpen om mensen in armoede aansluiting te helpen vinden bij vrijetijdsactiviteiten, is de vrijetijdskalender, een soort UiT databank voor OCMW-klanten, met een laagdrempelig reservatiesysteem. Regelmatig worden in dat kader ook groepsactiviteiten georganiseerd. Adama, een alleenstaande moeder uit Liberia, schreef zich dit jaar samen met haar twee dochtertjes in voor zo’n UitStap naar Bellewaerde. 'Het was heerlijk om er eens samen een dagje tussenuit te zijn, zowel voor de kinderen als voor mezelf. Voor ons is dit echt vakantie.'

Op de foto met een leeuw

Of ze iets willen vertellen over hun uitstap naar Bellewaerde? Daar hoeven Queen (8) en Jonese (5) niet lang over na te denken. Nadat ik aan een vakkundig onderzoek met een plastic stethoscoop ben onderworpen en de nieuwe tandenpoets-zandloper heb mogen bewonderen - om te weten hoe lang ik mijn tandjes moet poetsen! - halen ze met enthousiaste kinderstemmetjes herinneringen op. 'Het was heel tof op de bus en in het pretpark', vertelt Queen. 

"Sommige attracties gingen snel en ik ben er toch in gegaan! De luchtballonnen waren het leukst. We hebben boterhammen gegeten en gespeeld met de andere kinderen. En ik sta op de foto met de leeuw van Bellewaerde!"

 Queen

Omdat samen moed en goesting geeft

Dat die leeuw heel zacht was en dat ze veel mooie foto’s hebben gemaakt en snoepjes gegeten, vult Jonese aan. En ook: ’We zijn met een treintje door het park gereden. En er waren kopjes die heel snel ronddraaiden en de lucht in gingen. Eerst durfde ik er niet in, maar mijn zus zei: 'Ik zit naast je.' Toen was ik niet meer bang.'
'Het was zo leuk dat ik de kinderen eens zo’n uitstap kon gunnen', zegt Adama. 'Als alleenstaande mama heb ik het financieel zwaar en naar het pretpark gaan aan het normale tarief is voor ons echt niet mogelijk. Dat het dankzij het OCMW en Vakantieparticipatie wel kan, apprecieer ik heel erg.'

Samen een dagje zorgeloos de wereld in

Toch kon ze aanvankelijk wat aanmoediging gebruiken om mee te gaan. 'Mijn OCMW-begeleider zei: 'Adama, je hebt veel stress. Waarom schrijf je je niet eens in om in groep een dag met de kinderen naar Bellewaerde te gaan?’ Ik wilde dat heel graag, want eigenlijk zitten we altijd thuis. Ik weet dat dat niet leuk is voor de kinderen. Ze zijn nog nooit op vakantie geweest. Toch was ik eerst wat bang. Hoe zou dat gaan met de bus? En met zo’n hele groep? Uiteindelijk heb ik me toch ingeschreven en het is zo’n mooie dag geworden. De kinderen hebben de hele dag gelachen en plezier gemaakt. En zelf vond ik het contact met de andere mama’s heel leuk. We hebben samen geluncht en gepraat over onze levens, waar we wonen en werken en hoe we bepaalde dingen aanpakken met onze kinderen.'

"We moesten nergens aan denken, alles was voorzien: vervoer, tickets, lunch, water en zelfs snoepjes. Voor mij was dat pure ontspanning."

 Adama

Dromen van vakantie aan zee

'Ik hoop echt dat uitstappen aan verminderd tarief blijven bestaan’, zegt Adama. 'Misschien kan ik dan ooit wel eens een weekje op groepsuitstap naar zee met de kinderen. Daar zijn we nog nooit geweest. Zelfs een vakantie van twee dagen zou al super zijn. Eens kunnen uitslapen, niet hoeven te koken of afwassen en dan samen met de rest van de groep wat wandelen aan het strand en genieten van alle mooie dingen om ons heen… daar droom ik nog van.'

Adama

In gesprek met

Adama Kante is een alleenstaande moeder uit Liberia. Ze deed een beroep op de UiT databank voor OCMW-klanten in Antwerpen. Samen met haar dochtertjes Queen en Jonese trok ze op uitstap naar Bellewaerde.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 13 november 2014 in de categorie Vrije tijd.

Neergepend door

Lien van Laere is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze is gebeten door mensen en hun verhalen. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Neem contact met onze redactie. Samen maken we er nieuws van.

Pagina's

Copyright © 2019 Steunpunt vakantieparticipatie | Disclaimer | Privacy |