Overslaan en naar de inhoud gaan

Leereffecten

Multi-actor samenwerking is actuele uitdaging. Vakantieparticipatie inspireert.

In gesprek met Marianne Schapmans en Frank Lambrechts | 2 oktober 2015

De maatschappelijke uitdagingen van vandaag zijn vaak van zo’n complexiteit dat één organisatie of beleidsdomein niet de kennis, kracht of het netwerk heeft om oplossingen te vinden. Duurzame stappen inzake armoedebestrijding, educatie, ouderenzorg, klimaatbeheersing - om er maar enkele te noemen – vragen dat vele invalshoeken met elkaar verbonden worden. ‘Multi-actor samenwerking’, noemt Professor Dr. Frank Lambrechts dat. Zijn wetenschappelijke interesse is gewekt wanneer hij kennis maakt met het Netwerk Vakantieparticipatie. 

In dit derde en laatste artikel naar aanleiding van een diepgaand gesprek tussen Marianne en Frank, ontstaat een beeld van wat nodig is om beter te begrijpen hoe multi-actor samenwerking echt oplossingsgericht kan werken. Boeiend, want samenwerken tussen verschillende partners mag dan wel noodzakelijk zijn, makkelijk is het niet. ‘Als veel verschillende perspectieven van mensen samenkomen, dan dreigt vaak één logica het over te nemen. Dan beginnen andere partijen zich aan te passen en gaan de verschillen verloren. Of spat de samenwerking uit mekaar’, zegt Frank. 

 

Multi-actor samenwerking gaat verder
dan win-win logica

Frank: ‘Marianne, je snijdt veel verhalen aan die – vanuit mijn wetenschappelijke bril – de moeite zijn om expliciet te maken. Op een of andere manier is Vakantieparticipatie in staat om verschillende expertises samen te brengen zodat die elkaar beginnen versterken. Iedereen lijkt zijn eigen logica mee te kunnen nemen en toch ontstaat er een nieuwe logica. Dat gaat veel verder dan klassiek denken in win-win relaties, want die botsen uiteindelijk nog heel vaak op die logica’s. Waarop werkt dat dan eigenlijk?

Marianne: ‘Make It Happen, zeggen we in ons team: waarderen van wat mensen doen, laten zijn wat en wie ze zijn en niemand forceren.’

Frank: ‘Dat komt heel dicht bij de ideeën van Edgar Schein en zijn ‘Humble Inquiry’. Hij schrijft: probeer goed te luisteren en zo helpend mogelijk te zijn, verbindingen te blijven zoeken en goed te blijven kijken wat er nodig is.

Marianne: ‘Het is heel los. En toch ook niet. De focus ligt altijd op hoe wat we doen echt bijdraagt aan het recht op vakantie.’ 

Frank: ‘Voor mij is een verhaal zoals dat van jou echt nieuw. Dit is een samenwerking tussen heel verschillende actoren met totaal verschillende perspectieven, belangen en assumpties. De onderhandelingslogica die we wél goed kennen, kan niet werken in een netwerk als dit. Het is een sterk en zeldzaam voorbeeld van hoe multi-actor samenwerking in de praktijk vorm krijgt.’

Niet alleen praten, ook echt dingen doen

Marianne: ‘Het begint pas te werken als er gepraat wordt en als mensen echt samen iets kunnen ondernemen. Zoals bijvoorbeeld in Lier. Daar ontstond het toeristisch programma ‘Lier voor iedereen’ uit de wens van iemand van de stedelijke dienst voor Toerisme. Die man betrok er vervolgens een ervaringsdeskundige in armoede bij die heel enthousiast haar schouders eronder wilde zetten. En van daaraf is die cirkel groter geworden: nieuwe ideeën, nieuwe mensen die iets extra wilden doen. Als die eerste beweging niet gemaakt wordt, gebeurt er niets. Het is die eerste zet die de omslag maakt.’

Frank: ‘En ook belangrijk denk ik, is dat die eerste ‘move’ oprecht is, onverdacht. Dat de agenda op tafel ligt, duidelijk voor iedereen.’

Durven ‘niet weten’, open staan om te leren

Marianne: ‘Ja, en dat er in die ontmoeting leerkansen zitten voor iedereen. Dat er openheid is om van de ander te leren, en vertrouwen dat precies de verschillen iets extra bijbrengen.’

Frank: ‘Dat jullie krachten verbinden met elkaar is de essentie. Dat maakt dat het werkt. Wat ook straf is: dat je iedereen in zijn waarde laat. Ik denk dat net dat een van de belangrijke dingen is die maakt dat samenwerking echt kan werken. Zeker als je toelaat dat uit die samenwerking onverwachte dingen kunnen komen. Het is bouwen aan de toekomst, op een organische manier. En toch ook daadkrachtig.’

Behoefte aan inzicht en een methodische taal voor netwerkontwikkeling

Marianne: ‘Juist. Maar hoe leg je dat dan uit in een wereld die vol is van managementlogica gebaseerd op sturing, beheersing en kwantificering van resultaat? De succesfactor in dit netwerk lijkt net omgekeerd: niet sturend maar faciliterend. Niet van bovenuit georganiseerd maar vanuit het netwerk zelf gegroeid. Het is niet evident om van daaruit de brug te slaan naar meer mainstream aannames over organiseren en externe communicatie.’

Frank: ‘Je bedient je van een ander methodisch kader, een andere filosofie, een andere woordenschat. Woorden als ‘faciliteren’, ‘procesbegeleiding’, ‘van onderop’ klinken in onze economische context soft. Maar het is heel complex en heel daadkrachtig wat je doet.’

Marianne: ‘We hebben taal nodig om die brug te slaan. Dat is een grote uitdaging. Als ik taal kies uit mainstream management-jargon, dan verandert geleidelijk de inhoud en de manier van werken, en daar wil ik voorzichtig mee zijn. We moeten de dingen kunnen noemen zoals ze zijn. We hebben dus onderbouwde inzichten en woorden nodig die dicht bij de essentie blijven. Want met de woorden die we gebruiken ontstaat ook gaandeweg een nieuwe werkelijkheid.’

Franks wetenschappelijke interesse is gewekt. Er is – ook in de wetenschap - behoefte aan meer inzicht in hoe heel verschillende partners toch effectief en wederzijds respectvol kunnen samenwerken. ‘Hier zit een onderzoekskans’, vindt Frank. Een multi-partijsamenwerking, zeg maar, tussen een heel divers netwerk van Vlaamse toeristische ondernemingen, sociale organisaties en een universiteit. 

Je hoort er nog van. 

Dit is het derde deel van een artikel in drie delen. Lees ook:
deel 1: ​'Straf netwerk maakt 'iedereen verdient vakantie concreet'
deel 2: ​'Vakantieparticipatie werkt door focus op sterkten en innovatie'

In gesprek met

Soms moet een mens eens uit zijn kot. Om even vanop afstand te kunnen beschouwen. Om inspiratie te vinden in gesprek met een ander. Want nieuwe invalshoeken op datgene waar je dag na dag gedreven aan bouwt, maken het pad naar morgen beter zichtbaar. Marianne Schapmans, directeur van Vakantieparticipatie bij Toerisme Vlaanderen, trok onlangs de deur van haar bureau voor een halve dag dicht, en die van Professor Dr. Frank Lambrechts (Universiteit Hasselt) open. 

Frank is hoofddocent aan de faculteit Bedrijfseconomische Wetenschappen en verbonden aan het Kenniscentrum voor Ondernemerschap en Innovatie (KIZOK). Hij doceert de vakken Organisatieverandering en Strategievorming, Sustainable Entrepreneurship en Familiebedrijven. Frank is bijzonder geïnteresseerd in hoe mensen in organisaties en stakeholdersgroepen samenwerken, hoe netwerken succesvol kunnen zijn en welke belofte voor duurzaam ondernemerschap in de bredere context van de samenleving daarin schuilt. 

Frank en Marianne spreken elkaar voor het eerst. Drie uur na de eerste handdruk wordt er verbaasd op de horloges gekeken. Of het al zo laat is?  Drie uur gesprek laat zich niet samenvatten in een artikel van één pagina, tenzij de grove borstel alle nuances wegveegt. Dat zou jammer zijn. Daarom: een artikel in drie delen. 

Dit verhaal werd gepubliceerd op 2 oktober 2015 in de categorie Leereffecten.

Neergepend door

Griet Bouwen is Storyweaver voor het netwerk Iedereen Verdient Vakantie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

Vakantie in een groepsverblijf: als de wortels goed zitten, wordt het een top-vakantie

In gesprek met Akindo, Pierlewiet, Horizont, Gigos en Heuvelsven | 1 september 2015

Tientallen sociale organisaties, honderden medewerkers en duizenden vrijwilligers maken mogelijk wat anders voor mensen in armoede onmogelijk zou blijven: vakantie beleven. Ze organiseren groepsvakanties voor hun doelgroepen: kinderen, jongeren, alleenstaande ouders, gezinnen, senioren, thuisloze mensen. Om dat te kunnen, doen ze een beroep op groepsverblijven. Hoe maak je  samen, vakantieverblijf én organisator, de vakantie tot een succes? Een gesprek met vakantieverblijf Heuvelsven en een vijftal vakantieorganisaties leverde enkele inzichten op.

Groepsvakanties verlagen de vakantiedrempel voor mensen in armoede. Huh? Vakantiedrempels? Tja, ze bestaan en het zit een beetje zo:

Kinderen en volwassenen die in armoede opgroei(d)en, hebben vaak nooit de kans gehad om een vakantie buitenshuis te beleven. Een verblijf regelen, vervoer organiseren, budget bepalen, leuke activiteiten bedenken: het zijn vaardigheden die ze niet geleerd hebben. De waarde van vakantie leer je bovendien maar kennen als je die aan je eigen lijf hebt ervaren. Wat je zelf niet hebt beleefd, kun je als mama of papa moeilijk doorgeven aan je kinderen. 

Bovendien is er het gevoel van isolement, vaak ook van schaamte, die bij een leven in armoede komt kijken. Mensen worden bang om zich in onbekende omstandigheden te wagen. En vakantie, dat is net een sprong in het onbekende.  Een waagstuk dat veel onzekerheid oproept, teveel onzekerheid vaak, waardoor de sprong niet gemaakt wordt.

En dan is er ook de kwestie van centen. Vakantie kost geld. Een budget dat er bij gezinnen in armoede niet is. 

Groepsvakanties pakken vakantiedrempels aan. Groepsverblijven kunnen inspelen op verwachtingen. Samenwerking is een troef.

 


Groepsvakanties pakken die drempels aan. In groep op reis voelt veiliger, makkelijker haalbaar. Het is meestal ook beter betaalbaar. Vaak zien vakantieorganisaties dat mensen na één of enkele groepsvakanties wél de stap durven zetten naar een zelf georganiseerde vakantie op hun eentje, met hun gezin of met vrienden. Ze kregen de smaak te pakken. Of zoals Marina Stieners van vakantieorganisatie Horizont zegt: ‘Die vakantie-ervaring: dat kruipt in je bloed en gaat er niet meer uit.’

‘Die vakantie-ervaring: dat kruipt in je bloed en gaat er niet meer uit.’ - Marina Stieners

Groepsverblijven gezocht

Nogal wat vakantieorganisaties zoeken een plek waar ze in groep vakantie kunnen beleven. Een plek die privacy en samenhorigheid faciliteert. Waar vakantiegangers ‘thuis’ kunnen komen, zichzelf kunnen zijn, de ervaring hebben er welkom te zijn zoals ze zijn. Een plke waar ze de mentale rust kunnen ervaren van duidelijkheid wat kan en niet kan, wat op het programma staat, welke de afspraken zijn.

Heuvelsven in Dilsen-Stokkem is zo’n vakantieverblijf. Waar het domein zich tot nu toe vooral richtte op vakanties voor jongeren (georganiseerd door Kena en vaak ook scholen), wil het nu ook zijn gastvrijheid uitbreiden tot groepen volwassenen, gezinnen en jongeren uit kansengroepen. In een rondetafelgesprek met vakantieorganisaties Pirlewiet, Horizont, Akindo en jeugdwerkorganisatie Gigos, exploreerde beheerder Leo Jacobs wat een groepsvakantie voor deze groepen op het juiste spoor helpt. We serveren u vier inzichten.
 

Inzicht 1: ‘Verwachtingsmanagement’

Stel: je hebt lang uitgekeken naar je vakantie. Je hebt foto’s gezocht op het internet of in brochures, je hebt je een beeld gevormd van hoe er eruit ziet, wat je gaat doen, waar je gaat slapen.  Dat beeld schept je verwachting. Als je dan aankomt op je vakantieplek, wil je dat het minstens aan je verwachtingen voldoet, zoniet volgt teleurstelling. Dat eerste gevoel zet de toon voor de tijd die volgt. ‘En daarin zit een belangrijk taak voor de begeleiders van groepsvakanties’, vindt Leo van Heuvelsven. ‘Voor een vakantie bij ons is het nodig de mensen voor te bereiden op een vakantie in de natuur, hen te laten uitkijken naar de ruimte en de stilte die ze kunnen ervaren.’ Bovendien is het goed vooraf al stil te staan bij de kenmerken van de accommodatie: de sfeer, de eenvoud, de inrichting van de slaapplaatsen.  

Leo vat het samen onder de noemer verwachtingsmanagement. Een taak voor de begeleiders, die natuurlijk die rol pas goed kunnen vervullen als ze volledige en eerlijke informatie krijgen van het vakantieverblijf.
 

Inzicht 2: Thuiskomen op vakantie

Ergens voor het eerst aankomen is een spannend moment. Voor mensen in armoede komt daar vaak nog een pak onzekerheid bij: ben ik welkom? Hoe moet ik me hier gedragen? Wat wordt er van mij verwacht? 

De ervaren vakantieorganisatoren van Pierlewiet, Horizont en Akindo schuiven een paar – heel eenvoudige, schijnbaar vanzelfsprekende – aandachtspunten naar voor. Een rustige sfeer, een hartelijk onthaal, propere ruimtes waardoor je voelt verwacht en welkom te zijn. Als die eerste algemene indruk goed zit en aansluit bij de verwachtingen, start een vakantie onder een gunstig gesternte. Een geslaagde eerste indruk helpt mensen om thuis te komen en zich te verbinden met de plek waar ze met vakantie komen.

 

'Straffe koffie. Sterke verhalen.' Overleg en samenwerking troef.

 

Inzicht 3: Er zijn voor je gasten

Een vertrouwd gezicht dat hoort bij het vakantieverblijf: het wordt vaak bijzonder gewaardeerd door vakantiegangers. Iemand die de moeite doet je naam te onthouden, iemand die je de weg wijst als je die even kwijt bent en geen begeleider kunt vinden. Mensen die je waarderen zoals je bent, die je doen ervaren dat ze jouw mogelijkheden zien en niet focussen op je tekorten, je anders-zijn. Dat, en de nodige vrijheid en rust om wortel te kunnen schieten op je nieuwe plek: zo waardevol. 
 

Inzicht 4:
Vakantieorganisaties en vakantieverblijven: partners voor een hoger doel

Het komt er op neer dat organisaties die groepsvakanties inrichten én beheerders van groepsverblijven zich gezamenlijk als stevige partners ervaren met éénzelfde doel: de vakantie voor deze groep mensen, hier en nu, de grond meegeven waarop het vakantiegevoel zich kan wortelen. 

Het is uit die wortels dat de genade van vakantie kan groeien: tot rust komen, je gedachten verzetten, de schoonheid van de omgeving en van het leven herontdekken, weer sterker worden om terug te gaan naar het leven na de vakantie. Mensen die dat ervaren – vaak voor het eerst tijdens een groepsvakantie – laten het meestal nooit meer los. Zij bouwen dan, kost wat kost en jaar na jaar, die tijd van ontspanning en loslaten in hun leven in.

 

Fotografie: Robert Boons I  Header: beeld Heuvelsven

In gesprek met

Organisatoren van groepsvakanties Akindo, Pierlewiet, Horizont – Jeugdorganisatie Gigos en Vakantieverblijf Heuvelsven ontmoetten elkaar in een ‘Straffe koffie, sterke verhalen’-toer van Vakantieparticipatie.

De uitnodiging kwam van Leo Jacobs van Heuvelsven. Hij wilde graag de babbel aangaan over hoe zijn schitterende vakantieverblijf een ankerpunt kan worden voor vakantieorganisaties in het netwerk van Vakantieparticipatie.

Meer weten over Heuvelsven: kijk hier
Wie was aanwezig op de babbel? Pirlewiet, Akindo, OCMW Dilsen-Stokkem, Gigos, Horizont, Vakantieparticipatie

Dit verhaal werd gepubliceerd op 1 september 2015 in de categorie Leereffecten.

Neergepend door

Griet Bouwen is Storyweaver voor het netwerk Iedereen Verdient Vakantie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

'Solidariteit is eigenlijk ook een vorm van zelfzorg'

In gesprek met Bart Vanmechelen | 19 juni 2015

De idee dat iedereen vakantie verdient, vormt het hart van het sociale toerisme. Waarden als solidariteit en gelijkwaardigheid stromen door de aderen van wie eraan bijdraagt. Ook in de antroposofie heeft het wij-denken een centrale plaats. 'Rudolf Steiner stelde dat een mens onmogelijk gelukkig kan zijn als hij in zijn omgeving ongelukkige mensen ervaart', zegt Bart Vanmechelen, voorzitter van de Antroposofische Vereniging in België. 'Solidariteit is per definitie ook een vorm van zorgen voor jezelf.' 

Ik ontmoet Bart op Connect Conference, een antroposofisch geïnspireerde conferentie voor 200 laatstejaars studenten uit Steiner- en ander scholen die weldra het volwassen leven in vliegen. Van over de hele wereld reisden ze naar Lier voor een week van inspiratie, schoonheid en verbinding. De toegangsprijs is laagdrempelig en ook jongeren met een beperkt budget zijn present. De Belgische twintigers die de conferentie een jaar lang vrijwillig vormgaven, vonden het belangrijk dat ook financieel minder gegoede jongeren niet uit de boot vielen. Dus organiseerden ze een crowdfundingcampagne en spraken ze het hart aan van tal van financiële en materiële sponsors. Ook de sprekers en workshopbegeleiders kozen ervoor kosteloos te werken. Het resultaat: een week van gul geven en delen. Uit het hart, van mens tot mens. Of hoe natuurlijk solidariteit anno 2015 kan aanvoelen. 
 

Zorgen voor anderen, zorgen voor jezelf

’Rudolf Steiner ging ervan uit dat je als mens maar kunt bestaan en je ontwikkelen door de verbindingen die je aangaat met anderen en de wereld’, zegt Bart. 'Dat je in eerste instantie voor jezelf en voor het cirkeltje van mensen om je heen zorgt, is normaal. Tegelijk is het een deel van onze menselijke ontwikkeling om te beseffen dat we deel uitmaken van een groter geheel en onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Dat we maar gezond kunnen leven en functioneren met en dankzij zoveel anderen. Het eten dat we eten, de kleren die we dragen: zoveel mensen dragen bij aan ons bestaan.'

"Raken geven en nemen uit balans, dan dragen we daar allemaal de gevolgen van. Solidariteit is dus ook een vorm van zelfzorg."

'We hebben waar mogelijk allemaal ons steentje bij te dragen. Doen we dat niet, of raken geven en nemen uit balans, dan dragen zowel wijzelf als anderen daar de gevolgen van. Zelfzorg en de zorg voor anderen zijn dan ook niet van elkaar los te koppelen. Steiner ging vrij ver in die gedachte. Hij stelde dat een mens onmogelijk gelukkig kan zijn als hij in zijn omgeving mensen ervaart die ongelukkig zijn. Solidariteit is dus ook een vorm van zorgen voor jezelf.'
 

Vol- en gelijkwaardig

'Steiner zag in elk individu een volwaardig mens met eigen talenten en impulsen. En ook: met het verlangen om die te verwezenlijken, rekening houdend met zijn of haar beperkingen', gaat Bart verder. 'Als je je bewust bent van het feit dat we allemaal gelijkwaardig en verbonden zijn, dan ben je niet solidair omdat het moet. Wel omdat je de intrinsieke waarde in elk ander ziet. Zorg dragen voor onszelf, elkaar en onze omgeving is een natuurlijk onderdeel van de menselijke ontwikkeling. Een ontwikkeling waarbij alle aspecten van het leven in een zo groot mogelijke kwaliteit naar voren kunnen komen en waarbij we ons steeds verder verbinden. Inclusie is een logisch gevolg van die ontwikkeling.'
 

Arm en rijk: twee zijden van dezelfde medaille 

'Inclusie begint met niet uitsluiten', besluit Bart. 'Als je door armoede maar moeizaam sociale contacten kan onderhouden, loop je kans op isolement. En omgekeerd worstelen ook mensen in grote weelde vaak met depressie, eenzaamheid en verdriet. Hun armoede is uiterlijk minder zichtbaar, maar ook sociale armoede door buitensporige rijkdom kan tot psychische ongezondheid leiden. Solidariteit kan een manier zijn om de balans te herstellen.'

Dit is het eerste deel van het interview met Bart Vanmechelen. In een later stuk gaan we dieper in op de rijkdom van gedeelde belevingen, zoals we die in goede vakanties meemaken. Blijf het hier volgen. 

Bart Vameckelen

In gesprek met

Bart Vanmechelen, voorzitter van de Antroposofische Vereniging in België.
Antroposofie definieert Bart als een holistische ervaringswetenschap die exploreert wat het betekent om tot in de toppen van je tenen mens te zijn. Die exploratie omvat zowel een innerlijk, spiritueel groeiproces als een zich blijvend verbinden met anderen en de wereld. 

Dit verhaal werd gepubliceerd op 19 juni 2015 in de categorie Leereffecten.

Neergepend door

Lien van Laere is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze is gebeten door mensen en hun verhalen. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Neem contact met onze redactie. Samen maken we er nieuws van.

Tegengif tegen jachtige samenleving: leer samenwerken met een ezel.

In gesprek met Pat Vanderscheuren | 31 maart 2015

Meer dan 20 jaar werkte Pat Vanderscheuren in de sociale sector. En toen wilde ze er even tussenuit. Op adem komen, haar dromen achterna. In 2006 nam ze een sabbatjaar en trok met haar zwerfwagen, fiets en hond naar de Pyreneeën om er met schapen en paarden te gaan werken. Tenminste, dat was het plan, want ergens onderweg in de bergen werd ze diep geraakt door drie prachtige ezels. Ze verbleef een jaar lang bij de ezelboer en leerde er werken met die bijzondere dieren. Vandaag heeft Pat haar eigen ezelboerderij in Poperinge, en iedereen is er welkom. Pat vertelt:

‘Daar in Frankrijk had ik alle tijd van de wereld om met de dieren om te gaan. Ik leerde er jonge ezels trainen om met pak en zak door de bergen te trekken. Vanaf het allereerste begin voel ik in het contact met ezels een heel bijzondere energie. Ik kan die nog best omschrijven als een complete rust. Een grote intelligentie ook. Koppig zijn ze allerminst, wel eigen-zinnig: je leidt ze niet zomaar, die dieren denken zelf na. Een ezel wil zelf zijn beoordeling maken van de situatie waarin hij zich bevindt.

“In contact met de ezels voel ik een complete rust.”

Ezels zijn territoriumdieren. Ze hebben het in zich om hun omgeving goed aan te voelen. Ze blijven vaak staan om rond te kijken. Dat brengt zo’n rust met zich mee. Dat staat haaks op de jachtigheid van de samenleving van vandaag. Alles moet altijd maar vooruit gaan. De mensen zijn gehaast. En dan kan het contact met de bedachtzame ezel een verademing zijn. Voor mij, daar in Frankrijk, was het dat absoluut. En die liefde is niet meer overgegaan. 

Het was flink wennen om terug in België aan te komen. Ik heb een jaar echt moeten vechten om niet weer in een hectisch bestaan terecht te komen. Even werkte ik nog voltijds, maar dat lukte niet meer. Dan ben ik deeltijds ezels beginnen houden, en sinds twee jaar heb ik er mijn hoofdberoep van kunnen maken. Ergens onderweg in die tijd ben ik mijn man tegengekomen, die net zo’n groot hart voor die dieren heeft als ik. Onze dromen klikten meteen.

Pat Vanderscheuren in gesprek met Steunpunt Vakantieparticipatie Toerisme Vlaanderen
Pat Vanderscheuren, ezelboerin en gastvrouw.
 

 

Nu kan ik mij helemaal toeleggen op de ezelboerderij, de ezelwandelingen, het ontvangen van mensen die contact zoeken met de dieren. Kinderen komen hier tijdens de vakanties op ezelkamp. Dan logeren ze in de buurt, en komen ze overdag hier naartoe. Teambuildingsactiviteiten doe ik ook, net als coaching en Asinotherapie. Dat laatste is een therapie waar kinderen en volwassenen in direct contact met de dieren stressproblemen aanpakken en nieuw gedrag aanleren. 

Zo kwam hier een kind dat het lastig had om samen met anderen te spelen. Het kind had de gewoonte om speelgoed van andere kinderen af te pakken. Na een paar sessies met de ezels leerde dat kind echt rekening houden met anderen, een vraag stellen in plaats van iets afpakken of eisen. Het leerde de ezels eerst iets te geven, zoals een aai of een sessie borstelen, en er dan op te vertrouwen dat het iets terugkreeg.

“Het kind leerde van de ezels dat je zelf ook moet geven als je iets wil terugkrijgen.”

Op een andere keer ontmoette ik een vrouw die opgevoed was met het idee ‘het moet vooruitgaan in het leven’. Ze was zo gehaast en doelgericht, maar had dat zelf amper in de gaten. Tot ze met een ezel op pad ging, en het dier naar een bepaalde plek zou brengen, zoals ik haar vroeg. Trekken en sleuren hielp natuurlijk niet. Ze leerde aan de dieren te vragen wat ze nodig had, en dan zacht te leiden. Ze ontdekte daar hoe doelgericht ze overkwam, en wilde van dan af graag oefenen om rustiger te worden, om rekening te houden met haar omgeving, te kijken naar de behoeften van anderen.

In het samenwerken tussen de mens en de ezel telt alleen het proces. Het resultaat is niet belangrijk, en dat leert zo’n dier je wel. Als we hier bijvoorbeeld met gasten oefeningen doen met de dieren, wordt dat heel duidelijk. Je laat een ezel bijvoorbeeld niet snel-snel en onder dwang een rondje maken of over een balk stappen. Dat lukt alleen als je daar rustig bij wordt, als de ezel de kans krijgt te begrijpen wat je wil. 

“Samenwerken met ezels: dat is het proces leren waarderen boven het resultaat.”

Dat is een hele hedendaagse boodschap vind ik. We leven in een tijd waarin we denken dat we alles direct voor mekaar moeten krijgen. Maar dat hoeft toch helemaal niet. Ik zie veel mensen die niet ge-aard zijn, zich niet meer verbonden voelen met de natuur. En dan komen ze hier, ervaren de rust en betalen mij voor iets dat eigenlijk gratis en voor iedereen toegankelijk is: de natuur, de bomen, de stilte. (lacht)

Pat Vanderscheuren in gesprek met Steunpunt Vakantieparticipatie Toerisme Vlaanderen

In de tuin van de ezelboerderij, een stille getuige.

 

Dat ervaren, en dag in dag uit omringd zijn door die prachtige dieren is voor mij genoeg. Rijk zal ik nooit worden van mijn ezelboerderij. Maar er gebeuren hier ongelooflijke dingen voor mijn ogen. Ik vul mijn dagen met wat ik liefst van al doe, en dat maakt van mij de rijkste mens van de wereld.’

“Mensen en ezels met elkaar in contact brengen en dan gebeuren er ongelooflijke dingen, recht voor mijn ogen.”

Pat vindt het belangrijk om voor andere mensen betekenisvolle dingen te kunnen doen. Iedereen moet er eens tussenuit kunnen als dat nodig is, vindt ze. Sinds dit jaar sloot ze aan bij het netwerk Vakantieparticipatie. Mensen in armoede zijn welkom op de ezelboerderij voor een wandeling met de ezels of een gezinsnamiddag. ‘Dan kunnen ouders en kinderen samen iets uniek meemaken in contact met de dieren. Iets dat sowieso een gedeeld succesverhaal wordt’, zegt ze. ‘Daar zorgen de ezels en ik wel voor.’

 

Fotografie: Robert Boons
Pat Vanderscheuren in gesprek met Steunpunt Vakantieparticipatie Toerisme Vlaanderen

In gesprek met

Pat Vanderscheuren is ezelboerin en gastvrouw. Ze begeleidt sessies voor kleine groepen en gezinnen, neemt mensen mee op ezeltocht en geeft coaching en therapie met haar ezels.

De ezelboerderij ligt in Poperinge. Een plek omringd door weilanden en bomen, met naast de ezelweides een knusse blokhut, houtkachel incluis. En, oh ja: wie nog nooit een ‘ecotoilet’ zag of bezocht: hier heb je de kans. 

www.ezelpad.be  en Facebookpagina.
Voor mensen in armoede geeft Pat een flinke korting. Boeken van een ezelwandeling of gezinsnamiddag kan dan enkel via Vakantieparticipatie.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 31 maart 2015 in de categorie Leereffecten.

Neergepend door

Griet Bouwen is Storyweaver voor het netwerk Iedereen Verdient Vakantie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

"Vakantie is geen losstaande gebeurtenis, het is een deel van het leven"

In gesprek met Dan Benn | 6 maart 2015

'Ik wil uitzoeken hoe we de effecten van vakantie nog meer kunnen integreren in ons dagelijks leven', zegt onderzoeker Dan Benn, 'en hoe vakantie kan bijdragen aan ons groeiproces als mens. Stel dat we vakantie niet langer zien als een losstaande gebeurtenis, maar als deel van een groter verhaal? Toerisme, en inclusief toerisme in het bijzonder, kan volgens mij heel wat vruchten plukken van die shift in focus. Organisaties kunnen vakantiegangers daarbij steunen. De gesprekken op het Forum hebben mijn vertrouwen gesterkt in de piste die ik met mijn onderzoek ben ingeslagen.'

De eeuwige zoektocht naar geluk

'Het voorbije jaar heb ik veel onderzoek gedaan naar geluk’, aldus Dan. 'Mijn bevindingen in een notendop? Vroeger werd geluk gezien als een waarde, een totaalbalans die je opmaakte aan het einde van je leven. De mate waarin je je persoonlijke potentieel had vervuld, vertelde iets over hoe gelukkig je leven was geweest. Vandaag bekijken we geluk veeleer als een gevoel. We streven het constant na en voelen ons verplicht het te bereiken. In dat streven zit de mislukking al vervat. Gevoelens komen en gaan. Streven naar geluk is dus dè manier om ongelukkig te worden.'

"We streven constant naar geluk, en in dat streven zit de mislukking vervat."

Goed gevoel, goede vakantie?

'Die verschuiving in het kijken naar geluk zie je ook weerspiegeld in onderzoek naar sociaal toerisme', gaat Dan verder. 'Heeft een vakantie je een goed gevoel gegeven? Dan was ze geslaagd. Is dat niet zo? Dan niet. Bekijken we vakantie daarentegen vanuit een breder, meer waarde-georiënteerd kader, dan ziet het plaatje er anders uit. Dan is vakantie niet meer alleen bedoeld om je gelukkig te maken, maar ook een ervaring die kan bijdragen aan je ontwikkeling, je levensverhaal. Voor mijn doctoraat onderzoek ik de implicaties van zo’n meer geïntegreerde visie. Hoe kan sociaal toerisme bijdragen aan een persoonlijk groeiproces? En hoe kunnen we de effecten van vakantie ook in het gewone dagelijkse leven meedragen?'

"Maar vakantie is niet alleen bedoeld om je gelukkig te maken. De ervaring kan ook bijdragen aan je levensverhaal."

'Vakantie is sowieso een recht’, benadrukt Ben. 'Ik wil het zeker niet tot een functionele kwestie reduceren. Wel zie ik veel potentieel voor toeristen die zelf vragende partij zijn voor zo’n geïntegreerde aanpak. Sociaal toerisme kan een fantastische springplank zijn naar persoonlijke en maatschappelijke verandering.'

Een extra schakel

Op het Forum ging Dan met een groepje van 17 enthousiaste deelnemers rond zijn onderzoeksvraagstuk aan de slag. Wat bleek? Geen van hen had zich al afgevraagd waarom ze eigenlijk op vakantie gaan en hoe ze de effecten van vakantie ook thuis kunnen laten voortduren. 'De positieve effecten van vakantie zijn doorgaans na drie dagen tot een week verdwenen', zegt Dan. 'Ik ben benieuwd naar wat mensen kan helpen om dat vakantiegevoel langer vast te houden.'

"Hoe meer inzicht je als vakantieganger leert krijgen in je noden, hoe meer je uit je reis haalt."

Een piste die Dan momenteel onderzoekt, is die van een extra schakel tussen de toerist en zijn vakantie, en tussen de vakantie en het dagelijkse leven. 'Ik denk aan een bufferorganisatie die mensen meer inzicht helpt te krijgen in hun noden en hoe ze hun vakantie daarop kunnen afstemmen. Na afloop kan dan gereflecteerd worden op de vakantie en op wat kan helpen om het vakantiegevoel te verlengen.

Op het Forum ontdekte ik dat Rap Op Stap blijkbaar al zo’n ondersteuning voorziet. Echt een openbaring', zegt Dan enthousiast. 'Het sterkt mijn vertrouwen dat ik met mijn onderzoek op het goede spoor zit. Ik wil de dialoog met Vakantieparticipatie en Rap Op Stap dan ook absoluut levend houden. De praktijkkennis en -ervaring van sociaal-toeristische organisaties zijn immens waardevol voor mijn werk. Ze helpen me focussen op de mogelijkheden. En dat zijn er heel wat.'

Dan Benn

In gesprek met

Dan Benn doctoreert aan de Univerity of Surrey, een van ’s werelds topuniversiteiten op het vlak van sociaal toerisme. Hij onderzoekt hoe sociaal toerisme een positief lange termijneffect kan hebben op het mentale welzijn van families uit kansengroepen in Engeland.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 6 maart 2015 in de categorie Leereffecten.

Neergepend door

Lien van Laere is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze is gebeten door mensen en hun verhalen. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Neem contact met onze redactie. Samen maken we er nieuws van.

Gesprek onder nieuwkomers: de liefde voor ’t land groeit met elke ontdekking‏

In gesprek met Ervaringsdeskundige nieuwkomers | 2 september 2014

Op reis door Vlaamse steden, musea, landschappen en bossen kom je gaandeweg thuis. En groeit de liefde voor je nieuwe land. In gesprek met ervaren nieuwkomers en inburgeringsprofessionals werd dat vermoeden onlangs stevig bevestigd. Een sprankelend gesprek in Hasselt, met zes kleurrijke mensen. Zes mensen die hun Poolse, Braziliaanse, Filipijnse, Armeense of Mozambikaanse roots verbinden met hun nieuwe thuis in Vlaanderen en Brussel. Hun droom? Meer nieuwkomers op pad krijgen! De vraag rond de tafel: hoe doen we dat dan?

boven: Sebastian (BON), Inge (Internationaal Comité), Carine (Vakantieparticipatie), Razia (BON), Reyna (Samenleven) en onder: Arno (gespreksleider), Isidora (BON), Regis (Samenleven)

Beroep doen op vrijwilligers

Inge coördineert de Limburgse tak van het Internationaal Comité, een federatie van allochtone zelforganisaties. In samenwerking met hun verenigingen organiseren ze geregeld een uitstap voor nieuwkomers. Zeer waardevol, en tegelijk ook bijzonder tijdsintensief voor de professionals. ‘Een netwerk van vrijwilligers die uitstappen kunnen organiseren en begeleiden zou een flinke meerwaarde zijn’, denkt Inge.

Aansluiten bij eigentijdse burgerinitiatieven

Goed idee, vindt Sebastian die les geeft bij de Brusselse inburgeringsorganisatie BON vzw. Sebastian kwam op zijn dertiende vanuit Polen naar België. Hij is actief vrijwilliger bij Use-it, een Europees toeristisch netwerk waarin jonge stedelijke inwoners hun stad promoten bij Europese jongeren. Samen met BON vzw maakte Use-It Brussel een kaart met Brusselse plekjes die het ontdekken meer dan waard zijn. ‘Ook het idee van Greeters zou heel wat kunnen bijdragen. Greeters zijn mensen die zoveel van hun streek houden dat ze vrijwillig en met veel plezier hun favoriete plekjes aan bezoekers willen tonen’, vertelt Sebastian.

Dichtbij op ontdekkingstocht, tijdens inburgeringsklas

Sebastians collega Razia deelt zijn enthousiasme. Razia is geboren Mozambikaanse , getogen Portugese en sinds haar 23ste in België. ‘Gisteren nog waren we met een groep nieuwkomers op bezoek in de Basiliek van Koekelberg. Verschillende van hen wonen vlakbij, maar waren er nog nooit geweest. Ze vonden het zo fijn dat ze daar mochten zijn, in een van de grootste basilieken van de wereld. Nu weten ze dat ze daar welkom zijn, en dat ze hun gezin er ook eens mee naartoe kunnen nemen.’ Sebastian lacht: ‘mensen die bij ons een cursus volgen, kennen België beter dan de Belgen zelf.’

Honderd dingen om dit gekke land te leren kennen

‘Je wil natuurlijk aan je familie kunnen vertellen over het nieuwe land waar je woont,’ zegt Isidora. Vier jaar geleden kwam ze uit Armenië naar Brussel, volgde een inburgeringstraject en is nu vrijwilliger bij vzw BON. ‘België is mijn tweede land. Ik wil de cultuur leren kennen, ook buiten de stad want daar kan je het echte Vlaanderen ontdekken. Dan kan ik de taal oefenen, lekker eten, een biertje proeven en veel nieuwe dingen zien’, vertelt ze. Haar getuigenis brengt de gesprekspartners op een idee: een echte toeristische gids, op maat van nieuwkomers zou een topper kunnen worden! Een gids met plekjes die je als nieuwkomer kunt ontdekken. ‘Inclusief een bezoek aan plaatsen die helpen om het functioneren van dit gekke land te leren kennen’, gekscheren ze.

Netwerken van vrijwilligers steunen met informatie en promomateriaal

Reyna, Filipijnse van afkomst en initiatiefnemer van de vereniging Samenleven en haar Braziliaanse mede-vrijwilliger Regis willen veel meer nieuwe Limburgers eropuit zien trekken. De vereniging is lid bij Vakantieparticipatie en krijgt elk jaar de vakantiegidsen opgestuurd. ‘Maar we merken dat er meer nodig is. We moeten de informatie actief tot bij onze leden brengen, want ze kennen het niet en vragen er dan ook niet naar. De verenigingen hebben een groot netwerk en veel persoonlijke contacten met nieuwkomers. Als onze vrijwilligers meer promotiemateriaal zouden krijgen, kunnen ze de boodschap veel actiever verspreiden’, zeggen ze.

De gids is een topper die veel meer mensen blij kan maken

Méér vakantiegidsen per vereniging kan daaraan bijdragen. Want met een gids bij de hand of op de laptop kunnen de vrijwilligers actief de brug leggen naar de vele nieuwkomers die ze ontmoeten. En ook: hoe mooi zou het zijn als de informatie over uitstappen en verblijfsmogelijkheden te raadplegen zou zijn via de website van Vakantieparticipatie. Als er vervolgens nog hulp nodig is om de uitstap effectief te boeken, kunnen de vrijwilligers – of de mensen van een plaatselijk Rap op Stap kantoor – nog altijd ondersteuning bieden. ‘Het zou helpen als we op regionaal niveau betere afspraken maken met alle partners, zodat nieuwkomers ook na hun inburgeringstraject nog aan informatie en begeleiding komen om hun uitstappen of vakanties te regelen’, vult Razia aan.

Ideeën te over. Actie!

De ontmoeting loopt stilaan op z’n einde. Regis, Inge, Reyna, Razia, Isidora en Sebastian legden hun ervaring open en creatief op de gesprekstafel. Ze pakken een extra dosis enthousiasme mee naar hun vereniging of organisatie. Carine Geboers, medewerker bij Vakantieparticipatie, kreeg  een korf vol ideeën het team mee te inspireren. Want iedereen is het hier wél over eens: als nieuwkomer eropuit in Vlaanderen? Dat is pas thuiskomen in je nieuwe land!

NOPIC

In gesprek met

Acht mensen verzamelden voor een gesprek over vakantiebeleving van nieuwkomers. Sebastian (BON), Inge (Internationaal Comité), Carine (Vakantieparticipatie), Razia (BON), Reyna (Samenleven), Arno (gespreksleider), Isidora (BON) en Regis (Samenleven) ontmoetten elkaar voor het eerst. De uitnodiging ging uit van Vakantieparticipatie. Want daar geloven ze dat een goed gesprek met ervaringsdeskundigen veel ideeën oplevert om te blijven timmeren aan vakantiekansen voor iedereen.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 2 september 2014 in de categorie Leereffecten.

Neergepend door

Griet Bouwen is Storyweaver voor het netwerk Iedereen Verdient Vakantie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

Pagina's

Copyright © 2023 Steunpunt vakantieparticipatie | Disclaimer | Privacy |